Ulubiony film na randce: czerwone i zielone flagi. Co zdradza gust filmowy?

Wyobraź sobie: siedzisz naprzeciwko osoby, z którą właśnie zaczynasz się poznawać. Jest miło, rozmowa płynie, aż w końcu pada to klasyczne pytanie: „Jakie filmy lubisz?”. Niby small talk, a jednak odpowiedź potrafi powiedzieć zaskakująco dużo. Bo kino to nie tylko rozrywka. Pokazuje nasze wartości, wrażliwość, poczucie humoru, a nawet poglądy. Jedni traktują to pytanie jak niewinną ciekawostkę, inni – jak subtelny test kompatybilności. Trudno się dziwić. W końcu są tytuły, które zapalają w głowie ostrzegawczą lampkę (czerwona flaga), i takie, które sprawiają, że myślisz: „OK, to może mieć sens” (zielona flaga).

Czy gust filmowy naprawdę może zdradzić, czy warto iść na drugą randkę? Być może nie daje jednoznacznej odpowiedzi, ale z pewnością jest niezłym tropem. W końcu łatwiej się dogadać z kimś, kto widzi świat podobnie – nawet jeśli zaczyna się od wspólnego seansu. 

Oto przykłady filmów, które na randce mogą budzić nasz niepokój, a także te, które działają dokładnie odwrotnie.

Czerwona flaga: „Pszczelarz”, reż. David Ayer

Bardzo kontrowersyjny wybór. Nie tylko dlatego, że bez trudu znajdziemy dziesiątki lepszych filmów akcji, lecz także dlatego, że są znacznie ciekawsze produkcje, w których Jason Statham gra pierwsze skrzypce (a tych corocznie wychodzi przynajmniej trzy). Może nas jednak zwieść bekowa fabuła. Głównym bohaterem jest emerytowany agent (Statham) elitarnej i tajnej organizacji zwanej Pszczelarzami, który jest również… pszczelarzem (ma ule i ten specjalny strój), czyli de facto troszczy się o losy Ziemi i kocha spokój. Ale też jest szalenie niebezpieczny. Gdy jego przyjaciółka popełnia samobójstwo, bohater trafia na gigantyczny przekręt phishingowy, który sięga aż po szczyty amerykańskiej władzy. Akcja jak akcja, co w niej zdrożnego? Otóż dwoje antagonistów jest tak czytelnie skrojonych na wzór Huntera Bidena i Hillary Clinton, że ich realne odpowiedniki bez problemu mogłyby trafić do napisów końcowych. Mocny MAGA vibe! Pytanie, które jako następne powinniście zadać waszej randce, brzmi: „Co myślisz o szczepionkach?”

Zielona flaga: „Szczęki”, reż. Steven Spielberg

Gdy z ust osoby, z którą się spotykacie, usłyszycie tytuł arcydzieła Stevena Spielberga, (raczej) powinniście spać spokojnie. Choć na pierwszy rzut oka historia o rekinie pożerającym wakacjowiczów na oceanicznym brzegu sielskiej miejscowości Nowej Anglii może nie budzić zaufania. W końcu horror, krew, wnętrzności… Wyczuwam jednak w tym przede wszystkim zamiłowanie do klasyki filmu (wszak „Szczęki” zmieniły oblicze kina!). Poza tym nic tak nie zbliża nas jak lekka trwoga i poczucie niepewności, a hit Spielberga do dziś wywołuje gęsią skórkę. Pamiętajmy też, że największym przegranym „Szczęk” – prócz rodzin, które straciły swoich najbliższych – jest kapitalizm w osobie burmistrza miasteczka. To przecież on nie chce zamknąć plaży, gdy szeryf Brody się o to dopomina, wyczuwając niebezpieczeństwo. Zatem jesteśmy już o krok od lewackich poglądów, a co może być lepszego?

Czerwona flaga: „Titanic”, reż James Cameron 

Mocarny blockbuster o zatonięciu „niezatapialnego” transatlantyku przeszedł do historii kina i rozgrzał do – nomen omen – czerwoności wyobraźnię widowni niemal na całym globie. Co więcej, wywindował kariery Leo DiCaprio i Kate Winslet. Dla wychowanków i wychowanek lat 90. dzieło Camerona trafia w słodki sentymentalny punkt. Pamiętajcie jednak, że jeśli osoba na randce z entuzjazmem powie, że „Titanic” jest jej ulubionym filmem, i bez przygotowania zaśpiewa „My Heart Will Go On” Céline Dion, możecie być w niezłych opałach. Bowiem główni bohater i bohaterka to archetypy toksycznych zachowań w związku. Rose przez całe dziesięciolecia nie potrafi odpuścić Jacka i ciągle idealizuje byłą relację. Z kolei on ma ewidentnie lękowy styl przywiązania i stawia partnerkę ponad siebie aż do grobowej deski (choć powinienem napisać: dryfujących drzwi). Jeśli tego nam mało, przypomnijmy sobie, że para była z sobą zaledwie cztery dni!

Zielona flaga: „Frances Ha”, reż. Noah Baumbach

Na wstępie wielkie propsy za oglądanie filmów, do których rękę przyłożyły kobiety. Wszak Greta Gerwig nie tylko zagrała główną rolę, lecz także miała kluczowe znaczenie w pisaniu scenariusza. Można nawet zapomnieć, że to nie ona reżyserowała film, tylko jej partner. W każdym razie „Frances Ha” jest odczytywana feministycznie. Stąd na naszym rendez vous być może obcujemy z osobą, która chodzi(ła) na czarne protesty, używa(ła) parasolek nie tylko jako ochrony przed deszczem i ogólnie jest prokobieca. Marzenie! Sama „Frances Ha” – tym bardziej jeśli  spotykamy się z milenialsem – bywa tekstem źródłowym pokolenia, a twoja znajomość filmu może pomóc w jego rozszyfrowaniu. Frances w młodości uporczywie szuka swojego miejsca – niby jej się to udaje, ale jakby nie do końca (przyszłość w tańcu stoi pod znakiem zapytania), czym początkowo zupełnie się nie przejmuje. Bohaterka jest nieskrępowaną konwenansami romantyczką, którą charakteryzuje luzackie podejście do życia. Do czasu! Dorosłe życie w końcu da o sobie znać i spróbuje przyprzeć dziewczynę do muru. Brzmi jak życie młodych w Polsce. Uwaga: randkując, bądźmy jednak wyczuleni na milenialskie zgorzknienie!

Czerwona flaga: „Sara”, reż. Maciej Ślesicki

Już sama deklaracja sentymentu do Polski czasów transformacji powinna zapalić lampkę ostrzegawczą. Kiedy zaraz za tym stwierdzeniem pojawia się film „Sara”, lepiej opuśćmy naszą randkę nawet przed zjedzeniem kolacji. Film Ślesickiego jest kwintesencją kiepsko splagiatowanej amerykańszczyzny, której w latach 90. widownia była spragniona. Małomówne chłopy prężący muskuły, brak silnych i sprawczych kobiet oraz bohater Bogusława Lindy romansujący z 16-letnią córką (Agnieszka Włodarczyk) mafijnego bossa. Wisienką na torcie są rasistowskie żarty, seksizm i pochwała alkoholizmu. Z całego dobrobytu polskiej kinematografii naprawdę można wybrać lepiej. 

Zielona flaga: „Tajemnica Brokeback Mountain”, reż. Ang Lee

Uwaga: wkraczamy na grząski grunt. Czy to akceptacja LGBT-ów? A może pinkwashing? Jeśli jednak odpowiedzi nie uzyskamy na pierwszej randce, śmiało szukajmy jej na kolejnej. Bowiem sam zachwyt nad kultowym melodramatem Anga Lee jest godny pochwały. Oto historia miłości dwóch kowbojów Ennisa (Heath Ledger) i Jacka (Jake Gyllenhaal), która trwała z przerwami przez lata, pokazując niszczycielską siłę heteronormy i homofobii. Film rozsadzał westernowy kanon i jednocześnie robił to bez nadmiernego sentymentalizmu. Był smutny, fakt. Ale jaki piękny! Oczywiście o happy endzie możemy zapomnieć. Na szczęście we współczesnym kinie queerowym traumatyczne zakończenia są passé. O tej zmianie paradygmatu warto porozmawiać. Bo jeśli druga osoba jest tym zainteresowana, naprawdę możemy poczuć motyle w brzuchu.