Emocjonalna mewa czy pies ogrodnika? Sprawdź, czy nie krąży wokół ciebie

Przerobiliśmy już „ghosting”, czyli znikanie bez słowa, „breadcrumbing”, oznaczający rozsypywanie emocjonalnych okruszków nadziei, czy „future faking”, sprzedawanie wspólnej wizji przyszłości, która nigdy nie miała się wydarzyć. Sama, zresztą, pisałam niedawno o teorii plastikowej torby, czyli męczących potakiwaczach bez właściwości, którzy nie porafią niczego wnieść do związku.

Łatwo odnieść wrażenie, że słownik randkowania nie tylko się rozrasta, lecz wręcz zaczyna przypominać osobny język opisu chaosu emocjonalnego, który towarzyszy relacjom w erze aplikacji i niekończących się opcji wyboru. 

Klęska pojęciowego urodzaju?

Choć wszystkie te pojęcia w założeniu próbują jakoś uporządkować doświadczenie współczesnych związków, niektóre – zakrawają o absurd. Pamiętacie trend, gdy typów chłopaków klasyfikowano wedle ras psów albo pozycji w menu? To już materiał na wątpliwej jakości stand-up, a nie poważną przyjrzenie się temu, jak próbujemy łączyć się w pary.

Im więcej takich etykiet, tym łatwiej mieć wrażenie, że zamiast opisywać rzeczywistość, zaczynamy ją katalogować na siłę. Jednocześnie – mimo koniecznego sceptycyzmu – nie da się nie zauważyć, że coś w tych określeniach trafia w sedno. Nazwy bywają publicystycznie przesadzone, ale opisują bardzo konkretne, powtarzalne schematy, które w praktyce okazują się bardziej męczące niż same definicje próbujące je uchwycić.

I kiedy wydaje się, że lista została już zamknięta, pojawia się kolejny termin, który zaskakująco celnie oddaje jeden z bardziej frustrujących mechanizmów: seagulling. Czemu jednak ktoś postanowił wplątać w to wszystko biedne mewy?

Mewy to nie romantycy

No, z tą niewinnością ptaków, będących nieodłącznymi bohaterami plażowego krajobrazu, nie ma co przesadzać. Termin seagulling używany m.in. przez profesora Bruce’a Y. Lee w artykule dla „Psychology Today” odwołuje się właśnie do ich zachowania – ale nie tego romantycznego, jak u łabędzi czy pingwinów, lecz znacznie bardziej drapieżczego.

Mewa nie musi być głodna, żeby ruszyć po jedzenie. Wystarczy, że zobaczy kogoś, kto także jest nim zainteresowany. Wtedy działa natychmiast zabiera sprzed nosa często bez zamiaru konsumpcji. Sedno nie tkwi więc potrzebie, tylko w kontroli sytuacji.

W relacjach „seagulling” działa analogicznie. To sytuacja, w której ktoś nie chce z nami realnie być, ale jednocześnie robi wszystko, byśmy nie weszli w związek z kimś innym. To nie jest klasyczne niezdecydowanie, lecz świadome podtrzymywanie czyjejś obecności na wszelki wypadek. Emocjonalna mewa potrafi zniknąć na tygodnie lub lata tylko po to, by nagle wrócić z wiadomością, która rozbudza nadzieję na coś więcej. Daje sygnały zainteresowania, flirtuje, czasem nawet inicjuje spotkania. Robi to bez realnej intencji budowania czegokolwiek trwałego. Kluczowy jest tu brak równowagi. Seagull bierze emocjonalną uwagę, nie oferując w zamian stabilności ani zaangażowania.

Najbardziej przewrotne jest to, że to zachowanie rzadko wygląda jak coś jednoznacznie toksycznego. Nie ma tu dramatycznego zerwania ani otwartego odrzucenia. Jest za to ciągłe trwanie w zawieszeniu, przerywanym czymś, co moglibyśmy nazwać okruszkami uwagi.

Seagulling to mechanizm niezwykle podstępny. Psychologicznie często wiąże się z potrzebą kontroli i lękiem przed utratą. „Mewa” nie musi mieć zamiaru budowania czegokolwiek – wystarczy jej świadomość, że dostęp do drugiego człowieka istnieje. To daje poczucie wpływu, nawet jeśli nie przekłada się na żadną realną bliskość. Paradoks polega na tym, że im mniej zaangażowania, tym silniejsza potrzeba jego utrzymania w formie potencjału.

Co istotne, seagulling łatwo pomylić z innymi zjawiskami: niedojrzałością emocjonalną, złym momentem w życiu, albo klasycznym „jeszcze nie wiem, czego chcę”. Różnica ujawnia się w powtarzalności. Jeśli ktoś regularnie znika i wraca wtedy, gdy zaczynasz się oddalać i układać sobie szczęśliwie życie, nie jest to przypadek, lecz wzorzec zachowania.

Seagulling bywa szczególnie dotkliwy po rozstaniu. Były partner lub partnerka nie chce wrócić, ale też nie znosi myśli, że możesz ułożyć sobie życie z kimś innym. Wtedy zaczyna się subtelna gra: od czasu do czasu kontakt, przypominanie o wspólnych chwilach, niedopowiedziane sugestie. Efekt? Trudniej zamknąć stary rozdział, bo ktoś wciąż stawia wielokropek. Niestety seagulling jest jednym z jej bardziej nieoczywistych zjawisk w relacjach. Nie krzyczy, nie dramatyzuje, nie zamyka drzwi. Po prostu stoi w progu i sprawdza, czy przypadkiem ktoś jeszcze o nim pamięta. I być może właśnie dlatego jest tak trudny do zauważenia.

Zero miękkiej gry

Co możesz zrobić? Tu nie ma miejsca na półśrodki. Czas odciąć wszystko grubą kreską. Wyjście z takiej dynamiki nie polega na lepszej analizie intencji drugiej osoby. To częsty błąd: próba rozszyfrowania, co on/ona naprawdę czuje. Problem w tym, że seagulling nie musi wynikać z głębokich uczuć – wystarczy, że działa. 

Kluczowe stają się więc nie powody, dla których ktoś tak robi, ale to, ta sytuacja robi z „ofiarą” mewy. Granica pojawia się tam, gdzie kończy się reagowanie na nieregularne sygnały. Dopóki każde „hej, co tam?” po tygodniach ciszy wywołuje emocjonalny reset, mechanizm się utrzymuje. Dopiero brak odpowiedzi – albo konsekwentne wyjście z gry – przerywa ten cykl.

Zmęczeni nie samymi mewami, a anglicyzmami, z pewnością dostrzegli już na pewn, że  w języku polskim istnieje określenie, które opisuje bardzo podobną dynamikę. Pies ogrodnika to  ktoś, kto sam nie weźmie, ale i drugiemu nie da. Mechanizm jest bliźniaczy – nie chodzi o posiadanie, lecz o blokowanie dostępu. Niezależnie jednak od tego, czy niezdecydowanego natręta uznasz za psa lub mewę, warto ich przegonić na dobre.