Facet jak plastikowa torba? Kiedy elastyczność staje się czerwoną flagą

„Czy kiedykolwiek czułeś się jak plastikowa torba dryfująca w powietrzu?” – pyta Katy Perry w swoim starym milenialskim hicie „Firework”. Trudno uznać ten wers za wybitne tekściarskie osiągnięcie piosenkarki. Jednak dla Alessandra Frosalego – przedstawiającego się jako mówca motywacyjny i trener relacyjny, kierujący swój przekaz do mężczyzn, którzy chcą być lepszymi mężami i partnerami – okazał się kopalnią inspiracji. Konkretniej – metafora foliówki stała się punktem wyjścia do opisu konkretnego typu partnera, którego powinny unikać kobiety. I którym nie powinni chcieć być faceci.

Pasażer na gapę

Chodzi o mężczyzn, którzy zamiast aktywnie uczestniczyć w związku, po prostu płyną z prądem. Można by ich określić po musilowsku – ludźmi bez właściwości. Nie inicjują wspólnych aktywności, nie tworzą planów, nie podejmują decyzji i prawdopodobnie na każde pytanie partnerki odpowiadają: „Zrób, jak chcesz”. O ile przy takich drobnych wyborach dotyczących tego, co zamówić na obiad, bywa to jeszcze zabawną i memogenną kapitulacją wobec kulinarnej klęski urodzaju, o tyle w przypadku poważniejszych spraw albo ich nagromadzenia taka postawa staje się męcząca.

Na pierwszy rzut oka jednak pełna ugodowość zwykle wygląda całkiem atrakcyjnie i wpisuje się kulturowe mity o idealnym dopasowaniu z partnerem niczym wreszcie odnalezioną drugą połową lub brakującym puzzlem w życiowej układance. Szczególnie osobom, które mają za sobą relacje pełne napięć, konfliktów czy wybuchów emocji, spokój, brak sprzeczek i elastyczność mogą dawać poczucie bezpieczeństwa. Zresztą harmonijne spijanie sobie z dziubków i reagowanie na wszystko „mam tak samo” to wymarzony scenariusz zakochania. Ale ten etap w końcu mija, a problem z nadmierną ugodowością pojawia się z czasem.

Kiedy? Gdy stabilna niefrasobliwość okazuje się pozorem, pod którym skrzętnie ukrywają się: unikanie odpowiedzialności i oczekiwanie, że druga strona ułoży nam życie i weźmie na siebie ciężar podtrzymywania relacji, planowania spotkań, rozmów o przyszłości czy pilnowania codziennych wspólnych spraw. Partner, który miał być bezproblemowy, zaczyna przypominać pasażera na gapę – obecnego, ale zupełnie niezaangażowanego z temperamentem na poziomie – no właśnie – plastikowej torby albo (jeśli zastosować bliższe naszej frazeologii określenie) wiecznie dostosowującej się do okoliczności i wygodnickiej chorągiewki na wietrze. 

Do tego dochodzi zwykle brak własnych poglądów, zdania, preferencji i kreatywności, co skutecznie zabija zarówno pożądanie, jak i poczucie autentyczności, bliskości i wzajemności w związku. Tę aktywniejszą ze stron może na dłuższą metę doprowadzić do wypalenia albo zmienić relację z partnerskiej w… rodzicielską. Nie, matkowanie nie jest marzeniem każdej dziewczyny tak samo, jak odpowiadanie na „daddy issues” nie stanowi obowiązku faceta.

Wszystko na „tak”

Złośliwcy mogliby jednak powiedzieć, że kobiety, które w sieci ochoczo podłapały teorię plastikowej torby, znów pokazują, jak bardzo są wybredne i tak naprawdę udowadniają, że pragną kontrolujących i dominujących bad boyów zamiast uprzejmych chłopaków.

Choć na pewno istnieją osoby, które faktycznie szukają takich relacji, w zdrowych i udanych związkach najczęściej chodzi nie o kamuflujące bierność bycie sympatycznym, lecz zwyczajne okazywanie zainteresowania: proponowanie spotkania, podjęcie tematu trudnej rozmowy, zauważenie emocji drugiej osoby. Jeśli zamiast tego ciągle słyszysz „wszystko jedno”, to trudno nie stracić zainteresowania.

Zdrowo „wyluzowana” i łatwa w podejściu osoba zachowuje swoje preferencje i wartości – nawet jeśli potrafi iść na ugodę. „Plastikowa torba” zaś dopasowuje się do wszystkiego: zmienia zdanie w zależności od sytuacji, rezygnuje z wcześniejszych deklaracji, unika konfrontacji za wszelką cenę. To nie elastyczność, tylko brak zakorzenienia.

Dochodzi do tego jeszcze jedna rzecz: zgoda bez pokrycia. Taki partner często mówi „tak” – na wyjazd, wspólne plany czy ważne rozmowy – ale nie wynika z tego nic poza chwilowym entuzjazmem. W efekcie druga osoba musi nie tylko wszystko zorganizować, ale jeszcze „dopinać” rzeczy, które teoretycznie zostały już ustalone.

I tu pojawia się sedno tej teorii: bycie ugodowym nie jest tym samym co bycie zaangażowanym. Prawdziwa dojrzałość w relacji polega na połączeniu elastyczności z odpowiedzialnością – umiejętności reagowania spokojnie na zmiany, a także aktywnego uczestnictwa w budowaniu związku.

Foliówka nie ma płci ani orientacji

Warto jednak na chwilę zatrzymać się i spojrzeć na tę teorię krytycznie. Bo choć trafnie opisuje pewien typ zachowania, łatwo może stać się kolejną internetową etykietą, którą przykleja się zbyt pochopnie. Nie każdy spokojny czy ugodowy partner jest „plastikową torbą”. Dla wielu osób brak konfliktowości to cecha temperamentu, a nie oznaka braku zaangażowania.

Co więcej, problem nie dotyczy wyłącznie mężczyzn czy relacji heteroseksualnych. Każda osoba – niezależnie od płci i orientacji psychoseksualnej – która unika odpowiedzialności, nie wnosi inicjatywy i zostawia emocjonalną oraz organizacyjną pracę drugiej stronie, może stać się obciążeniem w relacji. To nie jest kwestia „typów facetów”, tylko dynamiki zaangażowania.

Dlatego zamiast uznać „teorię plastikowej torby” za wyrocznię, lepiej potraktować ją jako punkt do refleksji. Związki nie są jednowymiarowe, a ludzie różnią się temperamentem, potrzebami i sposobem okazywania uczuć. Dla jednej osoby ideałem będzie partner zdecydowany i inicjujący, dla innej – spokojny i ustępujący.

Kluczowe pytanie brzmi nie: „Czy on/ona jest wystarczająco ugodowy(a)?”, ale: „Czy ta osoba realnie współtworzy relację?”.

Ostatecznie chodzi o to, by nie zostawiać całego ciężaru związku komuś innemu. Albo umieć odpowiednio dawkować to w czasie i komunikować. Zdarza się, że z uwagi na przytłoczenie obowiązkami zawodowymi, chorobą czy słabą kondycją psychiczną potrzebujemy tego, by partner lub partnerka wzięli na siebie odpowiedzialność za wspólne obszary. W trudniejszym dla niej lub dla niego czasie możemy odpowiedzieć tym samym.

Ale znów – każda taka sytuacja wymaga faktycznego konsensusu i rozmowy. Od kogoś z wyraźnym deficytem sprawczości niełatwo to uzyskać. I tu leży sedno: problemem nigdy nie była sama „plastikowa torba”, tylko fakt, że nie da się jej powierzyć zakupów. Ktoś inny i tak musi je zrobić, zaplanować i jeszcze donieść do domu.