Abstrakcja w trzech odsłonach. Nowe wystawy w MSN

W Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie nowy sezon otwiera się wystawami, które zamiast jednego głosu proponują wielowarstwową rozmowę o abstrakcji. Trzy artystki – Julie Mehretu, Maria Jarema i Minh Lan Tran – reprezentują różne pokolenia, doświadczenia i geografie, ale spotykają się w punkcie wspólnym: traktują abstrakcję jako żywy, zaangażowany język.

Abstrakcja jako wspólna przestrzeń

Kluczowy jest tu dialog – nie tylko między artystkami, ale też między dziełami i widzami. Abstrakcja nie jest chłodnym eksperymentem formalnym, lecz narzędziem interpretowania rzeczywistości.

– Jej stawką jest transformacja życia i postrzegania świata. Sztuka to żywy system relacji – dynamiczny, otwarty i nieukończony – główna kuratorka MSN-u i współkuratorka wystawy Marii Jaremy Natalia Sielewicz.

W tym ujęciu każda z artystek proponuje własny sposób pracy z formą i znaczeniem.

Mehretu: mapa napięć współczesności

Wystawa Julie Mehretu „Kairos / Wariacje duchologiczne” prowadzi przez różne etapy jej twórczości – od wczesnych rysunków po monumentalne płótna. Artystka buduje swoje obrazy na bazie map, planów architektonicznych i obrazów medialnych, które następnie przekształca w gęste, wielowarstwowe kompozycje.

Jej prace można czytać jak wizualne zapisy współczesnych procesów – migracji, konfliktów czy globalnych napięć – ale bez dosłowności. To raczej rytm, ślad i energia niż narracja.

– Żyjemy pośród licznych sprzeczności, które nas kształtują – dlatego są to czasy wyjątkowo złożone i trudne do uchwycenia – mówi Mehretu.

Jarema i Tran: inne trajektorie abstrakcji

Równolegle prezentowana wystawa Marii Jaremy „Pęknięty modernizm” przywraca uwagę jednej z najbardziej bezkompromisowych postaci polskiej sztuki powojennej. Jej monotypie z lat 50. pulsują napięciem między formą a rozpadem, tworząc osobisty język „plastycznego leksykonu”. Jarema traktowała abstrakcję jako sposób uchwycenia doświadczenia cielesnego i relacyjnego, wymykającego się jednoznacznej formie. Jej prace można czytać jako zapis napięć między jednostką a zbiorowością.

Z kolei Minh Lan Tran w projekcie „Rdzeń” przenosi abstrakcję w przestrzeń instalacji. Monumentalny arkusz lateksu zawieszony w klatce schodowej muzeum działa jak półprzezroczysta membrana – reagująca na światło, ruch i obecność widza, a jednocześnie odwołująca się do historii kolonialnej i materialności ciała. Artystka pracuje z materią w sposób procesualny, poddając ją gestom naruszania, zszywania i transformacji. Jej instalacja buduje napięcie między kruchością a przemocą wpisaną w historię materiału.

Trzy spojrzenia, jedna energia

Zestawienie tych trzech praktyk pokazuje, jak szerokim polem pozostaje dziś abstrakcja. Od gestu malarskiego, przez eksperymenty z techniką, po działania w przestrzeni – każda z artystek redefiniuje ją na własnych zasadach.

Ich prace nie tyle konkurują ze sobą, co wzajemnie się dopełniają, tworząc napięcia i punkty styku między różnymi historiami i doświadczeniami. Wspólnym mianownikiem pozostaje intensywność – zarówno formalna, jak i emocjonalna – która angażuje widza na poziomie zmysłowym i intelektualnym. To także opowieść o odzyskiwaniu miejsca dla kobiecego głosu w historii abstrakcji, pisanej dotąd głównie z męskiej perspektywy.

To wystawy, które nie narzucają jednego sposobu patrzenia. Raczej zapraszają do wejścia w proces – doświadczania, interpretowania i budowania znaczeń na styku obrazu i własnej wrażliwości.

Julie Mehretu Kairos / Wariacje duchologiczne

Czas trwania: 20.03–30.08.2026

Maria Jarema. Pęknięty modernizm

Czas trwania: 20.03–28.06.2026

Minh Lan Tran Rdzeń

Czas trwania: 20.03–30.08.2026