Między Polską a Ghaną: Pawilon, który połączył światy i wygrał Malta Biennale 2026

Polski pawilon tematyczny „Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives”, przygotowany przez OmenaArt Foundation, został uznany najlepszym pawilonem Malta Biennale 2026. To nie tylko prestiżowe wyróżnienie w ramach jednego z najważniejszych wydarzeń sztuki współczesnej w regionie Morza Śródziemnego, ale także wyraźny sygnał, że sztuka oparta na dialogu kultur ma dziś szczególną siłę oddziaływania.

Nagrodę Maltańskiego Sokoła (The Maltese Falcon) przyznano 14 marca w Oratorium przy Konkatedrze św. Jana w Valletcie. W tegorocznej edycji biennale zaprezentowano 28 pawilonów, w tym siedem narodowych i aż 21 tematycznych. W tym kontekście zwycięstwo polskiego projektu nabiera dodatkowego znaczenia – to opowieść, która wybrzmiała najmocniej.

Kuratorowana przez Natalię Bradbury wystawa opiera się na współpracy trzech artystek: Marty Nadolle, Elizy Proszczuk i Ernestiny Mansy Doku. Ich wielkoformatowe instalacje tekstylne powstały podczas rezydencji artystycznej na Malcie i stanowią efekt spotkania dwóch tradycji – polskiej i ghańskiej. To sztuka, która nie tyle porównuje, co splata narracje: historyczne, społeczne i osobiste.

Projekt wyrasta z doświadczeń wyniesionych z Accra Cultural Week 2025, gdzie artystki współpracowały z lokalnymi twórcami i prowadziły warsztaty dla dzieci w Kids Haven School – placówce zbudowanej przez Omenaa Foundation w Ghanie. Już wtedy tekstylia stały się narzędziem budowania mostów międzykulturowych. W Valletcie ten dialog osiągnął swoją najbardziej dojrzałą formę.

„Redefining…” odwołuje się do filozofii Ubuntu – „Jestem, ponieważ jesteśmy” – podkreślając współzależność i wspólnotowość jako fundament relacji międzyludzkich. Instalacje tekstylne, uzupełnione o warstwę dźwiękową autorstwa Mariusza Szypury, tworzą immersyjne doświadczenie, w którym materia, pamięć i tożsamość przenikają się na wielu poziomach.

Nie bez znaczenia jest również szerszy kontekst działalności OmenaArt Foundation. Organizacja od lat konsekwentnie rozwija relacje między Europą Środkową a Afryką Zachodnią, wspierając artystów i promując ich twórczość na międzynarodowych platformach. Od prezentacji sztuki afrykańskiej w warszawskiej Oranżerii Pałacu w Wilanowie po współpracę przy projektach instytucjonalnych – fundacja buduje nową jakość obecności artystów spoza Europy w globalnym obiegu.

– Sztuka afrykańska w ciągu ostatnich lat zajęła istotne miejsce na globalnej scenie artystycznej. Prace twórców osiągają rekordowe kwoty i są obecne w najważniejszych instytucjach. Dlatego jestem dumna, że poprzez działalność moich Fundacji wspieramy artystów oraz artystki pochodzące z tego kontynentu – inwestujemy w sztukę i edukację oraz promujemy ich twórczość na międzynarodowych platformach – mówi Omenaa Mensah, CEO OmenaArt Foundation. – Niezwykle się cieszę, że nasza wystawa podczas Malta Biennale 2026 podkreśla, jak silny i inspirujący może być dialog kultur – polskiej i ghańskiej, europejskiej i afrykańskiej.

Zwycięski pawilon wpisuje się w temat przewodni biennale: CLEAN | CLEAR | CUT, interpretowany jako potrzeba naprawy, oczyszczania i redefinicji. Projekt OmenaArt Foundation proponuje własną odpowiedź – zamiast cięcia, wybiera łączenie. Zamiast podziałów – relacje.

W świecie coraz bardziej spolaryzowanym „Redefining. Polish-Ghanaian Textile Narratives” pokazuje, że sztuka może być językiem uniwersalnym. Takim, który nie tylko opisuje rzeczywistość, ale realnie ją zmienia.