Hashimoto – jak „choroba kobiet” wygląda u mężczyzn?

Przewlekłe zmęczenie, brak motywacji do działania, trudności w skupieniu się czy senność w ciągu dnia – to objawy, które łatwo zrzucić na karb przepracowania. W kulturze, w której mężczyzna ma być „zawsze w formie”, często brakuje przestrzeni na przyznanie się do słabości czy spadku energii. Dlatego właśnie u mężczyzn hashimoto przez długi czas może pozostać niezdiagnozowane.
 

Kiedy układ odpornościowy atakuje własne ciało

– Choroba Hashimoto to przewlekłe autoimmunologiczne zapalenie tarczycy prowadzące do jej zniszczenia i rozwoju niedoczynności – wyjaśnia dr n. med. Maciej Jędrzejowski. – Mówiąc prościej, to pomyłka układu odpornościowego, który uznaje tarczycę za obcy narząd i zaczyna ją atakować.

W efekcie gruczoł przestaje wytwarzać wystarczającą ilość hormonów, a organizm działa na zwolnionych obrotach. Początkowo objawy są subtelne – nieco więcej zmęczenia, senność, problemy z koncentracją. Potem dołączają suchość skóry, przyrost masy ciała, spowolnienie pracy serca i obniżony nastrój.

– Na początku choroba często przebiega bezobjawowo, bo tarczyca przez miesiące, a nawet lata, może pracować prawidłowo. Ale w zaawansowanych postaciach objawy potrafią mocno obniżyć jakość życia – dodaje lekarz.
 

Nie tylko kobiecy problem

Statystyki pokazują, że hashimoto występuje u kobiet nawet 8–10 razy częściej niż u mężczyzn. Dlaczego? – Wynika to głównie z wpływu żeńskich hormonów – estrogenów – na aktywność układu odpornościowego – tłumaczy dr Jędrzejowski. – Nie oznacza to jednak, że mężczyźni są wolni od ryzyka. Po prostu rzadziej się o tym mówi, a objawy bywają u nich mniej charakterystyczne.

Znaczącą rolę odgrywają predyspozycje genetyczne – jeśli ktoś w rodzinie choruje na hashimoto, ryzyko rośnie. Chorobę mogą też wywołać czynniki środowiskowe, takie jak nadmiar jodu, stres, infekcje wirusowe, palenie papierosów czy kontakt z promieniowaniem jonizującym. Warto dodać, że u mężczyzn skutki hormonalnej nierównowagi bywają bardziej odczuwalne psychicznie – spadek energii i libido często prowadzi do frustracji, obniżonej samooceny i problemów w relacjach. W efekcie błędne koło się zamyka: stres pogarsza stan tarczycy, a gorsze samopoczucie zwiększa stres.

Warto też pamiętać, że mężczyźni znacznie rzadziej niż kobiety zgłaszają się do lekarza z niespecyficznymi dolegliwościami. Objawy takie jak zmęczenie czy spadek formy często traktują jak coś, co „samo przejdzie”, a badania profilaktyczne odkładają na później. To sprawia, że hashimoto u panów bywa diagnozowane późno – dopiero wtedy, gdy objawy zaczynają realnie utrudniać codzienne funkcjonowanie.
 

Jak rozpoznać hashimoto u mężczyzny

U panów choroba często maskuje się pod postacią zwykłego przemęczenia. Mężczyzna zauważa, że trudniej mu się skoncentrować, szybciej się męczy, a waga rośnie mimo tej samej diety. Do objawów, które powinny zaniepokoić, należą też: uczucie zimna, sucha skóra, łamliwe włosy, zaparcia, obniżony nastrój czy drażliwość. Niektórzy zauważają też, że „brakuje im emocji” – nic nie cieszy, nic nie motywuje.

– Jeśli takie objawy utrzymują się przez dłuższy czas, warto wykonać podstawowe badanie krwi – oznaczenie poziomu TSH. To pierwszy krok, który pozwala ocenić, czy tarczyca działa prawidłowo – mówi dr Jędrzejowski. – Najlepiej jednak zrobić cały pakiet badań: TSH, fT3, fT4, a także przeciwciała aTPO i aTg. Bardzo pomocne jest również USG tarczycy, które może ujawnić stan zapalny.

Choć hashimoto to choroba przewlekła, można z nią żyć w pełni normalnie. Podstawą leczenia jest lewotyroksyna – syntetyczny hormon, który uzupełnia niedobór naturalnej tyroksyny. Dawkę ustala endokrynolog, a dobrze dobrana terapia pozwala odzyskać energię i poprawić samopoczucie. Nie mniej ważny jest styl życia. Tarczyca nie lubi stresu, braku snu i przetworzonej żywności. Pomaga regularny rytm dnia, umiarkowana aktywność fizyczna, dieta bogata w selen, cynk i żelazo oraz ograniczenie alkoholu. – Hashimoto nie można całkowicie wyleczyć, ale można je skutecznie kontrolować. Kluczem są regularne badania i dbałość o równowagę organizmu – podkreśla dr Jędrzejowski. Wielu pacjentów zauważa, że po kilku miesiącach odpowiedniej terapii i zmian w trybie życia odzyskuje dawne siły, poprawia im się nastrój i koncentracja. Pomaga też edukacja – zrozumienie, że to choroba, a nie „lenistwo” czy „brak charakteru”.
 

Nie warto zwlekać

Nieleczone hashimoto może prowadzić do trwałej niedoczynności tarczycy, problemów z sercem, a nawet depresji. Dobra wiadomość? Wczesna diagnoza i odpowiednia terapia naprawdę działają. Wielu mężczyzn, którzy wcześniej czuli się „bez energii”, po rozpoczęciu leczenia odkrywa, że winowajcą nie był stres, tylko tarczyca. Kilka prostych badań może być pierwszym krokiem do odzyskania siły, równowagi i spokoju.

Hashimoto nie jest wyłącznie kobiecą przypadłością. Coraz więcej mężczyzn dowiaduje się, że za ich spadkiem formy stoją zaburzenia hormonalne, a nie zmęczenie czy wiek. Odpowiednia diagnoza potrafi zmienić codzienność – przywrócić energię, dobre samopoczucie i poczucie kontroli nad własnym ciałem.