Kosmiczny remiks, który podbił świat. Oto filmy, bez których nie byłoby „Projektu Hail Mary”

Mamy globalny hit. „Projekt Hail Mary” dokonał rzadkiej rzeczy – wyniki weekendowe wzrosły w porównaniu do tego, co widzieliśmy przed tygodniem, kiedy film miał swoją premierę. W wielu krajach świata sprzedaż biletów nadal rośnie. Tak było w Polsce, gdzie w czasie drugiego weekendu produkcja zgarnęła 875 tys. dolarów, czyli o 12% więcej niż podczas otwarcia. W czasach, gdy większość blockbusterów zalicza spektakularne spadki, taki wynik to coś więcej niż statystyka – to dowód, że film naprawdę żyje w rozmowie widzów.

Za sukcesem stoi adaptacja powieści Andy’ego Weira w reżyserii duetu Phila Lorda i Christophera Millera. To kino, które działa na kilku poziomach: jako widowisko, jako intelektualna łamigłówka i jako opowieść o relacji – tej najbardziej nieoczywistej.

„Tak naprawdę twórców ratuje fakt, że są sprawnymi alchemikami i z ich mieszaniny nawiązań oraz kontekstów wychodzi strawny eliksir” – niedawno pisałem w recenzji. Zdanie najlepiej tłumaczy fenomen „Projektu Hail Mary”. Bowiem to film zbudowany z cudzych pomysłów, który mimo wszystko działa. Twórcy wiedzą, jak je połączyć.

Skoro więc produkcja podbija świat, warto przyjrzeć się bliżej temu, z czego została „złożona”. Oto najważniejsze inspiracje, które ukształtowały ten kosmiczny hit.

2001: Odyseja kosmiczna, reż. Stanley Kubrick

Fundament całego gatunku SF musiał legnąć również u podstaw „Projektu Hail Mary”. W filmie Lorda i Millera duch Kubricka unosi się od początku do końca. Jednak inspiracje najbardziej są widoczne w sposobie pokazywania kosmosu – jako przestrzeni pięknej, a absolutnie obojętnej wobec człowieka. To też historia o tym, jak bardzo samotnie jest tam na górze.

Nowy początek, reż. Denis Villeneuve

Niewątpliwie Denis Villeneuve jest jednym z najbardziej hitowych twórców science fiction XXI wieku, mając na koncie takie cuda jak „Blade Runner 2049”, „Diunę”, no i „Nowy początek”, który jest najbardziej „przyziemnym” pośród tych tytułów. Amy Adams gra lingwistkę, próbującą porozumieć się z obcymi tuż po pierwszym kontakcie – ten nie musi oznaczać wojny, a tak przecież bywało najczęściej. Może być procesem – powolną, niepewną i wymagającą cierpliwości próbą zrozumienia siebie nawzajem. „Projekt Hail Mary” rozwija ten wątek, skupiając się na komunikacji i próbie zrozumienia obcej formy życia.

Bliskie spotkania trzeciego stopnia, reż. Steven Spielberg

Spielbergowski klasyk to jeden z najbardziej bezpośrednich punktów odniesienia. Motyw obsesji i dążenia do kontaktu z obcym znajdują tu swoje współczesne echo. „Bliskie spotkania trzeciego stopnia” są tu nie tylko punktem odniesienia, ale wręcz zostają zacytowane – i to w wyjątkowo zabawny sposób przez bohatera granego przez Goslinga. Jeśli więc zastanawiałeś się, skąd na sali wybuchy śmiechu przy pięciu nutach wyśpiewanych przez Rylanda Grace’a, odpowiedź jest prosta: to ukłon w stronę klasyki Spielberga, który aż prosi się o nadrobienie.

E.T., reż. Steven Spielberg

Czy kogoś dziwi, że „Projekt…” tak mocno czerpie z filmografii jednego z najbardziej zasłużonych reżyserów w historii kinematografii (zwłaszcza jeśli myślimy o SF)? W końcu to właśnie on ukształtował sposób przedstawiania relacji człowieka z istotą pozaziemską jako emocjonalnego rdzenia całej historii. U Lorda i Millera przyjaźń międzygatunkowa przestaje być tylko metaforą, a staje się osią fabuły.

Marsjanin, reż. Ridley Scott

Najbardziej oczywiste pokrewieństwo. Ten sam autor literackiego pierwowzoru, podobna struktura i identyczna wiara w naukę jako narzędzie przetrwania. Bohater nie walczy z wrogiem – rozwiązuje problem krok po kroku. A Ryan Gosling – jako zrzędliwy ironista – dużo bardziej pasuje do tego komediowo galimatiasu niż Matt Damon w „Marsjaninie”.

„Gwiezdne wojny: część V – Imperium kontratakuje”, reż. Irvin Kershner

Niekoniecznie ta część kultowej serii wpłynęła na reżyserów „Projektu…”, ale na Andy’ego Weira, czyli autora literackiego pierwowzoru, już tak. Uważa ją za najlepszą część sagi. Podoba mu się, bo jest z natury optymistą i lubi tworzyć historie, w których ludzie łączą siły i wspólnie mierzą się z jednym wyzwaniem. Tak też jest w najnowszym filmie Lorda i Millera, gdzie światowe mocarstwa starają się przeciwdziałać śmierci Słońca, a tym samym Ziemi. „Gwiezdne wojny” i „Projekt Hail Mary” łączy jeszcze jeden aspekt – biały koleś leci w kosmos i zostaje zbawcą (zarówno ludzkości, jak i innych form życia). To akurat nigdy twórcom się nie znudzi. Szkoda.