Czy Hollywood zaliczy „Dunesday”?

Hollywood od kilku lat pogrąża się w coraz większym kryzysie. Od strajku różnych sektorów branży filmowej, przez strach wywołany przez sztuczną inteligencję i wykorzystywanie jej przy produkcji kolejnych obrazów, kolejne skandale, po – wreszcie! – duże kłopoty finansowe (słowem: filmy się nie sprzedają, a widownia nie wali do kin drzwiami i oknami). Nic dziwnego, że producenci i producentki marzą nie tylko o zmianie sytuacji (jeżeli taka jest w ogóle możliwa – przecież zmiany mogą być nieodwracalne), co chociaż chwili oddechu, odstępstwa od normy.

Zdaje się, że największym marzeniem jest powtórzenie momentu dziejowego, który historycy i historyczki filmu nazywają „Barbenheimerem”. Był to fenomen, w którym dwa filmy, „Barbie” Grety Gerwig i „Oppenheimer” Christophera Nolana, pobiły rekord box office’u po jednoczesnej premierze 21 lipca 2023 roku. Sieć zalały memy, rynek – gadżety, a widownia była zapełniona po brzegi, częściowo przez osoby, które przebrały się (głównie) za najpopularniejsze lalki świata. Niewątpliwie było to jednym z – jak nie jedynym! – największych filmowych wydarzeń XXI wieku.
 

Zróbcie mi „Barbenheimer”!

Widzę te spotkania na szczycie hollywoodzkich szych, którzy na szczycie listy swoich celów umieszczają: zróbcie mi „Barbenheimer”! Nie jest to takie proste. Co nie oznacza, że niewykonalne. Stąd też kolejne szumne zapowiedzi podobnych fenomenów (mówiono chociażby o „Glicked”, czyli połączeniu – trzeba to powiedzieć: filmowego chłamu – „Gladiatora II” i „Wicked I”), które de facto brzmią jak próba zaklinania rzeczywistości.

W tym roku przed nami kolejna próba odrodzenia legendy. Spece wieszczą „Dunesday”. Co kryje się za tą chwytliwą nazwą? „Diuna: część trzecia” (ang. „Dune: Part Three”) Denisa Villeneuve’a i „Avengers: Doomsday” braci Russo. Pierwsza to kontynuacja niezłych ekranizacji książek Franka Herberta z białym zbawcą, dosiadającym wielkiego robaka. Druga to kolejna próba Marvela, by udowodnić, że komiksowi superbohaterowie i superbohaterki jeszcze coś znaczą w (prawdziwym) świecie ogarniętym wojnami i klęskami żywiołowymi, w którym prawdziwych herosów i herosek ze świecą szukać.

Skok w przyszłość

Oba obrazy ma łączyć nie tylko rozmach, wielkie efekty specjalne, lecz także nazwiska zarówno przed, jak i za kamerą. W fabule „Diuny” i „Doomsdaya” ma też wydarzyć się przeskok czasowy w kontekście poprzednich odsłon. Co w przypadku „Avengersów” brzmi tylko trochę zabawnie. Tak jakby franczyza mocno chciałaby odseparować się od odnoszących (sukcesywnie) coraz to gorsze wyniki frekwencyjne, kasowe i krytyczne.

Zatem: „Dunesday”. Czy ma szansę się powieść? Tak naprawdę dowiemy się 18 grudnia 2026 roku, kiedy zapowiedziano premierę obu filmów. Jednak nawet po pobieżnym przyjrzeniu się oczekiwaniom w necie łatwo stwierdzić, że emocje są raczej chłodne.

Kolejna odsłona Marvela leci na oparach i szumnie ogłaszanych powrotach (Chris Evans i Robert Downey Jr., pierwszy cast „X-Menów”), co ma przymilić się do żelaznego zastępu fanów i fanek, ale wygląda jak wołanie o pomoc. Czy tylko ja mam wrażenie, że raczej zwiastuje się klęskę? Nadzieja już dawno umarła.

Z kolei „Diuna” ma oddaną widownią i zaplecze dobrych krytycznych reakcji, do tego fetowanego reżysera i gorącą obsadę (Timothée Chalamet!). Czekamy na powtórzenie immersyjnego doświadczenia, które zagwarantowała nam „dwójka” franczyzy. Czy Villeneuve dowiezie? To raczej pewne.

Czy z tych dwóch zupełnie innych energii ma szansę powstać kulturowy fenomen? Marnie to widzę. „Barbenheimer” nie wydarzył się przez przypadek. To nie był kaprys internetu ani chwilowa zbitka memów, tylko idealna burza złożona z dwóch bardzo konkretnych zjawisk. Po pierwsze: Christopher Nolan i Greta Gerwig to dziś marki same w sobie. Ich nazwiska działają szerzej – ludzie kochają (ja nie) „Incepcję”, a nawet (ja nie!) „Teneta” reżysera; uwielbiają „Lady Bird”, a nawet (wspaniałe) „Małe kobietki” reżyserki. Villeneuve – mimo bardzo dobrych filmów – nie jest aż tak szanowany. O braciach Russo za wiele nie da się powiedzieć, prócz tego, że niegdyś rozbili bank kolejnymi „Avengersami”.

Zarówno „Diuna”, jak i „Doomsday” będą walczyć o podobne osoby fanowskie, głównie miłujące SF. „Barbie” i „Oppenheimer” nie walczyły o tę samą publiczność. One się nawzajem napędzały. Obietnica była prosta i kusząca: jednego dnia można przeżyć dwa zupełnie różne, ale równie intensywne filmowe doświadczenia. To zrobiło swoje!

Drugi element układanki był jeszcze bardziej nośny: te filmy nie mogły być od siebie dalsze. Plastikowa ikona popkultury potraktowana z autorskim rozmachem spotkała się w tym samym momencie z monumentalną biografią kolesia, który wymyślił bombę atomową. Ogromny kontrast aż prosił się o porównania.

Tymczasem „Diuna” może i zdobędzie uznanie widowni i krytyków, krytyczek, a także zarobi krocie. Liczę na to. Jeżeli jednak nowa odsłona Marvela okaże się tylko niezła (lub marna), trudno będzie o przecinającą się promocję. Po co być utożsamianym z czymś, co może tylko ci zaszkodzić? Lepiej iść po swoje. Samemu.