Gdzie odchodzi Lewandowski? Arabia, MLS i możliwe opcje

Z murawy na Camp Nou trzeba było ich ściągać niemal siłą, jakby nie chcieli z niej zejść. Lewandowski, jego rodzina i przyjaciele, nie stali jednak w centrum boiska, lecz tam, gdzie dla bohatera dnia wydarzały się rzeczy najważniejsze: w polu karnym.

Z udziałem Polaka działa się tam przecież magia. Nie dlatego, że gole strzelał w sposób cudowny – choć wiele ze 119 trafień dla Barcelony i z ponad  700 ogółem w karierze było pięknych – ale ze względu na powtarzalność napastnika. Naturalny dar bycia we właściwym miejscu i właściwym czasie, posiadania pewności siebie i celownika, szybkości decyzji i zwinności. To tym uwodził kolejnych trenerów, których przekrój jest spektakularny: od Janusza Wójcika do Pepa Guardioli. W futbolu naprawdę trudno o większe skrajności.

Skrajnością może być jednak to, co Lewandowskiego czeka dalej. „Przejście do słabszej ligi? Mam 38 lat zaraz, nie ukrywam, że może to jest czas, żeby o tym pomyśleć. Z drugiej strony fizycznie czuję się dobrze. Muszę taką opcję brać pod uwagę – żeby trochę pograć, ale mieć większą przyjemność z grania, z życia, nie mówię nie”, stwierdził niedawno Lewandowski. 

Ta akceptacja możliwości jest i tak przełomem z którym napastnik długo walczył. Golami, ciężką pracą, nadrabiając automatyzmami i instynktem to, czego nie dawały mu już nogi. Wystarczy spojrzeć na innych strzelców bramek i ich losy. Karim Benzema i Lionel Messi żegnali się z czołowymi ligami Europy golami w wieku 35 lat, Lewandowski – zakładając, że w ostatniej kolejce La Liga z Valencią już nie zagra – był zaledwie o dziesięć dni młodszy od Cristiano Ronaldo, gdy na początku maja strzelił przeciwko Osasunie.

Portugalczyk odchodził z Manchesteru United w kłótni, rozstając się z klubem w tożsamościowym kryzysie i z wieloma niedopowiedzeniami w relacjach z miejscem, które dało mu sławę. W najbardziej intensywnej lidze świata jeszcze bardziej wychodziły jego problemy – w zasadzie nie w momentach, gdy musiał szukać swoich okazji w polu karnym rywala, ale w gonieniu za piłką. United wyglądali, jakby grali o jednego zawodnika mniej w defensywie. 

„Opuść futbol zanim futbol opuści ciebie”, powiedział Jamie Carragher, były piłkarz Liverpoolu i jeden z najpopularniejszych ekspertów na Wyspach. Użył tego określenia nie wobec Ronaldo, lecz jego młodszego kolegi z Realu Madryt i United, Casemiro. Chociaż było to dwa lata temu i Brazylijczyk dopiero odchodzi z Premier League, cytat Anglika wszedł do powszechnego użycia, odnosił się do wielu z zawodników będących „po drugiej stronie rzeki”. 

Piłka nożna na najwyższym poziomie staje się coraz młodsza, więc klub starszych panów stawał się coraz bardziej elitarny. Lewandowski należał do grona zaledwie 21 piłkarzy urodzonych w latach 80., którzy w tym sezonie strzelili gola w lidze angielskiej, włoskiej, niemieckiej, francuskiej lub hiszpańskiej. Przynajmniej minutowe występy zaliczyło w tych rozgrywkach 46 takich piłkarzy. Może więc rada Carraghera nie jest taka nietrafiona: opuszczenie Barcelony w chwili, gdy jest się legendą, z kolejnym mistrzostwem kraju i po kilkunastu trafieniach, bez rozczarowania coraz większą różnicą do intensywności młodszych kolegów i rywali.

Ale Carragher jednocześnie od razu sugerował Casemiro kierunki, które dziś pojawiają się w orbicie Lewandowskiego: amerykańska MLS oraz saudyjska Pro-League. To coraz mocniejsze rozgrywki budowane na inną modłę. W Stanach Zjednoczonych franczyzy piłkarskie muszą przedstawić konkretne plany i gwarancje funkcjonowania, zatrudnianie zawodników z Europy już zmieniło się z głównie dawnych gwiazd na bardziej obiecujące postaci z lig drugiego, trzeciego poziomu Starego Kontynentu. Z kolei w Arabii Saudyjskiej średnia wieku drużyny ligowej jest czwartą najwyższą na świecie (wynosi 28,6 według aktualnych wyliczeń CIES Football Observatory). W obydwu krajach zagraniczni zawodnicy odpowiadają za ok. 60% minut, co sztucznie buduje poziom rozgrywek. W letnich Klubowych Mistrzostwach Świata Al-Hilal (wskazywany następny klub Lewandowskiego) wystawił na Manchester City tylko trzech Saudyjczyków i awansował po rzutach karnych. Z kolei Inter Miami został łatwo pokonany – na tym samym etapie turnieju – przez Paris Saint-Germain. Skorzystał z ledwie jednego Amerykanina i to z ławki.

Jednak najlepsze zespoły z poszczególnych krajów – następnych destynacji rodziny Lewandowskich? – nie powinny przesłaniać faktycznego poziomu. Ten jest wskazywany choćby przez światowy ranking firmy Opta, która od ponad dwóch dekad zajmuje się zbieraniem i analizowaniem statystyk piłkarskich. MLS jest notowana na siedemnastym miejscu między rozgrywkami ekwadorskimi i holenderskimi, a Pro League znajduje się jeszcze niżej: na 39 pozycji, za szkocką ekstraklasą i przed trzecim poziomem angielskim. 

To jest ta nowa rzeczywistość Polaka: gigantyczny krok wstecz, do krain większych przestrzeni na boisku, mniejszej dyscypliny taktycznej, czasu zyskanego przy piłce, z wolniejszymi obrońcami naprzeciw i ze słabszymi bramkarzami na linii strzału. Przy mniejszej publice, bo w Arabii Saudyjskiej na mecze chodzi średnio siedem tysięcy ludzi, w Stanach Zjednoczonych trzy razy więcej. Ale to nadal mniej niż w Hiszpanii (śr. 31 tys.), czy w Niemczech (śr. 42 tys.). To będą zupełnie nowe okoliczności przyrody.

A przecież gdy Lewandowski przechodził z Bayernu Monachium do Barcelony to już mówiło się o kroku wstecz. Szedł bowiem do klubu pogrążonego w kryzysie, szukającego stabilizacji i korzystającego z finansowych dźwigni, by nie zatonąć. Duża część miłości okazanej Polakowi przez kibiców katalońskiej legendy wynika z tego, że w cztery lata pomógł w procesie zawrócenia klubu ze ścieżki donikąd. W krajach do których najprawdopodobniej trafi Lewandowski też będzie nowych pracodawców dźwigał, lecz bardziej wizerunkowo. Gole nadal będą ważne, cele… z Lewandowskim nawet już daleko za swoim szczytem formy każdy będzie celował w te najwyższe.

Sam napastnik mówił o poszukiwaniu na nowej drodze większej równowagi między piłką i życiem. Jednocześnie coś w jego zachowaniu, słowach, załzawionych oczach i niechęci do opuszczenia murawy Camp Nou aż sugerowało, że odejście z wielkiego futbolu nie przychodzi mu łatwo. Że jeszcze raz chciałby tam wbiec w pole karne, poszukać swojej kolejnej na tym poziomie szansy.