STATUS QUO: Antypokój i antysędziowie. Podsumowanie ostatnich dni w polityce

Poniedziałek: Krypto afera

Firma Recoveris opublikowała raport na zlecenie Money.pl i Wirtualnej Polski. Wnioski były proste i druzgocące: rezerwy Bitcoina na gorących portfelach Zondacrypto, największej polskiej giełdy kryptowalut, spadły o 99,7 procent. Z 55 BTC do 0,18. W marcu saldo nie przekroczyło jednego bitcoina. Tysiące użytkowników od tygodni nie mogą wypłacić środków. Giełda tłumaczy to "manualną weryfikacją" i "problemami technicznymi". Prezes Przemysław Kral nazwał raport "fundamentalnym błędem analitycznym" i zapewnił, że spółka trzyma ponad 4,5 tysiąca BTC na zimnych portfelach. Żadnego dowodu nie przedstawił.

Zanim ktokolwiek zdążył ocenić, czy to kryzys płynności czy coś gorszego, sprawa trafiła tam gdzie trafia w Polsce wszystko – na wokandę politycznego sporu.

Koalicja rządząca przypomniała dwukrotne weto prezydenta wobec ustawy regulującej rynek kryptowalut. Politycy opozycji jeszcze w grudniu głosowali przeciwko jego odrzuceniu. W środę Tusk dołożył kolejną warstwę: według informacji ABW prezes Kral i powiązana z nim spółka przekazali jesienią 2025 roku ponad 700 tysięcy złotych na fundacje związane ze Zbigniewem Ziobro i Przemysławem Wiplerem – miesiąc przed prezydenckim wetem. "Być może znaleźliśmy odpowiedź, dlaczego to robią" – powiedział premier. 

Dla kontekstu należy jednak dodać, że Zonda wspiera finansowo wiele innych podmiotów między innymi: WOŚP, kluby piłkarskie czy Polski Komitet Olimpijski. 

Minister Domański stwierdził, że bez nowych przepisów państwo ma związane ręce – bo Zonda to nie polska firma. Spółka jest zarejestrowana w Estonii, licencję ma estońską, podatki płaci w Estonii. Polska prokuratura, żeby cokolwiek sprawdzić, musi prosić Tallin o pomoc prawną. KNF oficjalnie poinformował, że nie ma żadnych uprawnień nadzorczych wobec giełdy. Wszystko to prawda. Jest jednak szczegół, którego w tym przekazie nie ma. Nawet gdyby Nawrocki ustawę podpisał, Zonda i tak działałaby dziś na starych zasadach – przepisy wchodziły w życie w lipcu 2026 roku. 

Wtorek: Koniec cywilizacji

„Cała cywilizacja zginie dziś wieczorem, by nigdy więcej się nie odrodzić. Nie chcę, żeby tak się stało, ale prawdopodobnie tak będzie”. Tak brzmią słowa piątego ultimatum Donalda Trumpa wobec Iranu. Poprzednie cztery zostały zignorowane. Nie stało się nic. Tym razem miało być inaczej. Znów nie stało się nic.

Trump udowodnił, że prezydent Ameryki w social mediach może napisać wszystko, nawet groźbę eksterminacji 90 milionów ludzi. Półtora godziny przed upłynięciem czasu ultimatum Donald Trump ogłosił zawieszenie broni. Następnego dnia ogłosił zwycięstwo. Największym namacalnym sukcesem tej wojny jest częściowe odblokowanie Cieśniny Ormuz. Częściowe, bo Iran teraz pobiera opłaty za przepływające statki. Przed wojną cieśnina była wolna.

Po zawieszeniu broni rozpoczęły się negocjacje pokojowe. JD Vance pod koniec tygodnia pojechał do Islamabadu ustalać z Iranem warunki pokoju. Nie ustalił nic i w niedzielę rano wrócił do Waszyngtonu. W tym samym czasie wojna na froncie izraelsko-libańskim trwa w najlepsze. Izrael codziennie uderza w setki obiektów. Celem jest całkowite rozbrojenie Hezbollahu. Wojna na Bliskim Wschodzie się nie skończyła. 

Środa: Co na to NATO?

Trump ogłosił zwycięstwo. Następnego dnia zaczął szukać winnych.

Rzeczniczka Białego Domu oznajmiła światu, że kwestia uczestnictwa USA w NATO „jest do przemyślenia". W czwartek powiedział to samo sam prezydent, dodając że sojusznicy nie pomogli mu w wojnie z Iranem. Tej samej wojnie, którą wywołał razem z Izraelem, państwem nienależącym do NATO, bez konsultacji z nikim. 

Czy Trump może wyjść z Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego? De jure nie. Kongres przewidział taki scenariusz i uchwalił ustawę wymagającą zgody dwóch trzecich izby. De facto – owszem. Prezydent ma prawo wycofać bazy i żołnierzy bez zgody Kongresu. To ogromne wyzwanie logistyczne, ale w teorii wykonalne. A czy w praktyce?

Rachunek kosztów jest brutalny. Bazy w Ramstein i Rota to nie filantropijne gesty wobec Europejczyków, to węzły logistyczne bez których czas reakcji USA na kryzysy na Bliskim Wschodzie i w Afryce wydłuża się o dni. Europa dopłaca miliardy do utrzymania amerykańskich żołnierzy na swoim terenie – koszary, infrastruktura, personel cywilny. Przeniesienie stu tysięcy żołnierzy z powrotem do Stanów oznacza budowę tego wszystkiego od zera za własne pieniądze. Do tego NATO to największy rynek zbytu dla amerykańskiego przemysłu zbrojeniowego – F-35, Patrioty, Abramsy. Wyjście z sojuszu to sygnał dla Europejczyków żeby przestali kupować w Waszyngtonie i zaczęli budować własny przemysł. Próżnię wypełnią Rosja i Chiny. Trump wie o tym doskonale.

Czwartek: Wobec nieobecnego

W Sali Kolumnowej Sejmu sześcioro sędziów odczytało rotę ślubowania, zwracając się do prezydenta. Prezydenta na sali nie było. Karol Nawrocki został zaproszony. Nie przyszedł.

Czworo z wybranej przez Sejm 13 marca szóstki wciąż czekało na zaprzysiężenie – Nawrocki odebrał ślubowanie tylko od Bentkowskiej i Szostka. Od wyboru sędziów minął miesiąc. Wyrok samego Trybunału z 2015 roku mówi wprost: ślubowanie należy złożyć niezwłocznie. Marszałek Czarzasty napisał do Pałacu kilkakrotnie. Bez odpowiedzi. 

Na uroczystości w Sejmie pojawili się byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego. Uznają takie ślubowanie za w pełni legalne. Większość konstytucjonalistów twierdzi, że Nawrocki złamał konstytucyjny zwyczaj – nie zapraszając sędziów do Pałacu, zmusił ich do szukania wyjścia awaryjnego. Kancelaria Prezydenta nazywa całą ceremonię „farsą" i „spotkaniem towarzyskim", sugerując, że udział w niej mógł być równoznaczny ze zrzeczeniem się stanowiska. Minister Bogucki deklaruje, że Prezydent nowych ,„antysędziów” pod żadnym pozorem nie uznaje. Na pytanie jaka w takiej sytuacji była alternatywa Minister odpowiada, że sędziowie powinni poczekać. Jak długo? Ile prezydent uzna za słuszne. Na jakiej podstawie? Prezydent to strażnik konstytucji. 

Po zakończonej ceremonii sędziowie pojechali złożyć podpisane ślubowania w kancelarii prezydenta. Następnie szarym busem zajechali pod trybunał. Prezes Święczkowski otworzył drzwi przed wszystkimi sędziami jednak gabinety przygotował tylko dla dwóch. ,,Nie zostałem poinformowany przez pana prezydenta o tym, że złożyli ślubowanie wobec jego osoby” stwierdził Święczkowski. 

Piątek: Szesnaście lat

O 8:41 w całej Polsce trwała minuta ciszy. Szesnaście lat wcześniej o tej godzinie Tu-154 uderzył w ziemię pod Smoleńskiem. Zginęło 96 osób – prezydent Lech Kaczyński z małżonką, najwyżsi dowódcy wojska, ostatni prezydent na uchodźstwie Ryszard Kaczorowski. Lecieli uczcić pamięć ofiar Katynia.

Na Powązkach Wojskowych zebrały się rodziny ofiar, marszałek Kidawa-Błońska, członkowie rządu, prezydent Warszawy Trzaskowski. Na placu Piłsudskiego – prezydent Nawrocki i Jarosław Kaczyński. Wieńce, hymn, apel, nazwiska czytane po kolei. Tego samego dnia, z obu stron, Warszawa usłyszała krzyki o kłamstwie smoleńskim. Aktywiści zakłócali przebieg obchodów. Wieczorem Kaczyński wezwał zebranych, żeby mówili o zamachu. Szesnaście lat minęło. Spór nie. 

Sobota: Powrót

Dziewięć dni, godzina, trzydzieści jeden minut i trzydzieści pięć sekund po starcie z Florydy. O 2:07 czasu polskiego kapsuła Integrity wodowała na Oceanie Spokojnym u wybrzeży Kalifornii. Orion wszedł w atmosferę z prędkością czterdziestu tysięcy kilometrów na godzinę, osłona termiczna rozgrzała się do trzech tysięcy stopni, łączność urwała się na kilkanaście minut. Potem spadochrony, ocean, śmigłowce. Wszyscy żywi.

Po drodze pobili rekord. 406 778 kilometrów od Ziemi – o kilka kilometrów dalej niż Apollo 13 w 1970 roku. Tamten rekord powstał przy okazji awarii, która o mało nie zabiła załogi. Ten – przy misji testowej, która poszła zgodnie z planem.

Podczas przelotu wokół Księżyca załoga nadała nazwy dwóm kraterom. Jeden – Integrity, od kapsuły. Drugi – Carroll, od imienia żony dowódcy Reida Wisemana. Pielęgniarka, przez pięć lat walczyła z nowotworem. Odeszła w 2020 roku. Jej imię zostanie na Księżycu.

Co dalej? Artemis III ma przetestować dokowanie na orbicie. Artemis IV ma lądować. Chiny zapowiadają własną misję załogową około 2030 roku. Administracja Trumpa tymczasem proponuje cięcia budżetu NASA – w tym programów naukowych i redukcję zatrudnienia.

Briefing polityczny

Na co trzeba patrzeć w przyszłym tygodniu?

• W niedzielę (12.04) odbywają się na Węgrzech wybory parlamentarne. Sondaże wskazują, że opozycyjna Tisza może liczyć na zwycięstwo a nawet na większość konstytucyjną. Oficjalne, pełne wyniki wyborów poznamy najpóźniej w sobotę (18.04) 
• W poniedziałek (13.04) obchodzimy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
• We wtorek (14.04) odbędzie się spotkanie G20. Szefowie resortów finansów oraz banków centralnych największych gospodarek świata spotkają się w Waszyngtonie. Wśród nich będą Andrzej Domański i Adam Glapiński.