Stan świata na 2026: Co nam przyniósł politycznie 2025 rok i na co nas przygotował?

O 2025 roku można powiedzieć krótko: działo się. Ale rozbudujmy tę myśl, bo skoro się działo, znaczy, że łatwo coś pominąć. Z czym zatem wchodzimy w 2026 rok?
 

Druga prezydentura Donalda Trumpa

Jednym z kluczowych wydarzeń 2025 roku było ponowne objęcie urzędu prezydenta USA przez Donalda Trumpa. Dla sympatyków rządów prawicowych miało być to kamieniem milowym. Amerykanie, którym Trump obiecywał poprawę warunków życia, są jednak rozczarowani, co pokazują sondaże. Z tych najnowszych wynika, że nawet 59 proc. Amerykanów jest niezadowolonych z jego prezydentury, a szczególnie negatywne oceny dotyczą gospodarki i inflacji.

Do tego establishment nie został zlikwidowany, lecz wymieniony na nowe elity (w gabinecie Trumpa zasiada 12 miliarderów, nie licząc jego samego – donosi „The Washington Post”, a ludzie, którzy mieli zarabiać więcej, znaleźli się na szarym końcu łańcucha wojen handlowych.

Ale nie tylko Amerykanie czekali na zwrot, który obiecywał Trump po powrocie do władzy. Konserwatywna część Europy, w tym także polska prawica, z dużymi nadziejami czekała na efekty, które miały być przecież zauważalne natychmiast. Wystarczy tu wspomnieć, że Trump obiecywał zakończyć wojnę Rosji z Ukrainą w 24 godziny. W słowa te – zdaje się – bardzo wierzyli chociażby politycy polskiej prawicy.

Trump, choć niezmiennie przekonany o tym, że jest najlepszym prezydentem w historii, nie zrobił jednak tego, co obiecywał, i to nie tylko w przypadku Amerykanów. Także Europa może czuć się rozczarowana. Jego wszystkie działania, których świadkami byliśmy, śledząc polityczną scenę międzynarodową w 2025 roku, pokazały za to, że w kolejnych miesiącach możemy spodziewać się jednego: wszystkiego.

– On jest na tyle nieprzewidywalny, że może przez resztę swojej prezydentury zarówno tylko gadać, że każdy może skończyć jak Maduro, ale nie wykona już żadnego podobnego posunięcia, jak i że faktycznie zrobić to samo ponownie, tylko z kimś innym. To z uwagi na fakt, że ta operacja (w Wenezueli – przyp. red.) mu wyszła perfekcyjnie – wyjaśnia prof. Antoni Dudek. Tylko – jak zwraca uwagę historyk – przeszłość pokazała, że nie wszystkie operacje Amerykanów były tak skuteczne. – Może uznać, że jest tak wspaniały i jego ludzie są tak znakomici, że chce to powtarzać. Gorzej jak przy kolejnej takiej operacji się okaże, że jego komendanci zostaną wybici do nogi i nikt z takiej misji nie wróci żywy – dodaje historyk. Wówczas 2026 rok przyniesie w USA potężne załamanie.
 

Świat znienawidził Izrael

Temat, który niewątpliwie odbija się na tym, z czym wchodzimy w 2026 rok, to wojna w Gazie.

Stan głodu, którym dotknięte są przede wszystkim dzieci, starano się tuszować na różne sposoby. Polscy użytkownicy YouTube także mieli okazję natknąć się na propagandowe filmy władz Izraela, na których widać rzekomo działające w Gazie restauracje. To się jednak nie udało. Dramat w Gazie stał się powodem licznych protestów, m.in. we Włoszech.

Co więcej, zdaniem ekspertów ruchy dotyczące tego, co dzieje się na Bliskim Wschodzie mogą zaważyć na wynikach kolejnych wyborów. Nie wszystkim krajom Europy jest bowiem do Gazy tak daleko jak Polsce, na co w rozmowie z Wirtualną Polską niedawno zwracał uwagę Mateusz Mazzini, komentując paraliż, którym na skutek protestów zostały dotknięte całe Włochy.

– Sam rząd w Tel Awiwie też wzmacnia negatywne tendencje w społeczeństwie, bo nie pozwala na krytykowanie Izraela. Nie można być krytycznym wobec rządu izraelskiego, bo od razu jest się ich zdaniem antysemitą. To jest droga donikąd, bo bardzo wielu z nas jest obecnie antyizraelskich, nie będąc antysemitami. Chodzi przecież tylko o politykę tego rządu, która jest zbrodnicza. A to, czego możemy się spodziewać, to że Netanjahu przez swoje zbrodnie umocni na Bliskim Wschodzie swoją pozycję – mówi dr Karol Szulc z Zakładu Polityki Zagranicznej i Zagrożeń Globalnych Uniwersytetu Wrocławskiego.

– Przed wojną jego odejścia domagało się 75 proc. Izraelczyków. Po dwóch latach wojny zwolenników zmiany było już znacznie mniej. Poza krajem także jakoś nie widziałem wielkich obiekcji poza notami dyplomatycznymi sąsiadów Izraela. Im ta wojna jest wręcz na rękę, gdyż żadne z państw arabskich sąsiadujących z Izraelem, wcale nie walczy o powstanie wolnej Palestyny, bo na tym straci.

Ergo, na podstawie tego, co obserwowaliśmy w 2025 roku, w nowy rok wchodzimy z perspektywą, że będzie co najmniej tak samo. Albo gorzej. W końcu zostaje jeszcze jedno terytorium: Iran. A nie można zapomnieć o tym, że właśnie w 2025 roku USA realnie włączyły się w zbrojny konflikt na terenie Iranu. W czerwcu 2025 roku bombowce Stanów Zjednoczonych dokonały nalotu na instalacje nuklearne Teheranu.

Tymczasem z doniesień „The Washington Post” z grudnia 2025 wynika, że w 2026 roku możemy spodziewać się powtórki. Netanjahu ma bowiem namawiać Trumpa do tego, by ten dokonał ponownego ataku.
 

Polska w obliczu wojny hybrydowej

Także w Polsce – choć formalnie z wielkich zmian zmienił nam się tylko/aż prezydent – 2025 rok nie był rokiem, który zleje się w jedną całość z pozostałymi. Powód: szeroko rozumiane kwestie związane z bezpieczeństwem.

Incydenty związane z naruszeniem polskiej przestrzeni powietrznej stały się normą, do tego doszły spadające drony czy akty sabotażu. To w 2025 roku w przestrzeni publicznej formalnie zaczęto komunikować, że za takimi działaniami stoi Rosja.

Do tego dochodzi większe poczucie zagrożenia związanego z potencjalnym wybuchem wojny, co widać w sondażach.

Tylko – jak zwraca uwagę w rozmowie z GQ Poland prof. Antoni Dudek – z jednej strony są sondaże, a z drugiej możemy obserwować, że dorobiliśmy się pancerza. – Ludzie uważają, że te opowieści o zagrożeniu wojennym to jest takie trochę straszenie. Niektórzy z nas, przyzwyczajeni, że rządzący używają mocnych słów w najróżniejszych sprawach i że wszystko jest „przerażające, okropne, straszne, chore, niewyobrażalne...”, zwyczajnie już nie wierzą w opowieści o wojnie. Tuskowi, mówiącemu o erze przedwojennej, też nie. Wrażenie zrobiłby pierwszy nalot na Polskę, ale ja go się nie spodziewam – ocenia historyk i dodaje, że niezmiennie jest jednak prowadzona wojna hybrydowa. I kontynuacji jej możemy się spodziewać również w kolejnych miesiącach.

– Żyjemy w epoce daleko posuniętej niestabilności, ale zarazem jednak nie uważam jak niektórzy, że wybuch III wojny światowej jest nieuchronny – ocenia historyk. Jednocześnie dodaje, że niewiadomych pozostaje ciągle bardzo wiele:

– Nie pokusiłbym się o prognozowanie przyszłości, ale możemy wnioskować, że będziemy mieli do czynienia z licznymi lokalnymi konfliktami.

Społeczne nastroje ocenia także Dominik Owczarek z Instytutu Spraw Publicznych. Jego zdaniem weszliśmy w fazę masowej dezinformacji, a ta przecież idzie w parze ze sztuczną inteligencją, która w 2025 roku trafiła pod strzechy.
 

Jak sobie poradzić z tym, na co przygotował nas 2025 rok?

Zdaniem Dominika Owczarka, 2025 rok przygotował nas na kryzys. Przekonuje jednak, że sam pancerz, który sobie wyrobiliśmy, by nie dotykały nas docierające ze wszystkich stron niekoniecznie dobre informacje, to jednak nie wszystko.

– Skoro jesteśmy w sytuacji kryzysu, nie możemy usiąść i narzekać. Odpowiedź na szerzące się zagrożenia powinna być nie tylko instytucjonalna. Oczywiście musimy mieć sprawne wojsko, dobrze działające instytucje publiczne, samorządowe, ochronę zdrowia i tak dalej, ale jest też aspekt miękki, który tkwi w nas. To dzięki więziom społecznym wiele oddolnych ruchów ma szanse zacząć działać w newralgicznym momencie – wyjaśnia socjolog i podaje historyczny przykład, z którego powinniśmy czerpać.

– Kiedy w 1997 roku przyszła powódź, instytucje publiczne zawiodły i trzeba to powiedzieć otwarcie. Ale nie zawiodło społeczeństwo obywatelskie. Ludzie się potrafili zorganizować w oparciu o lokalnie działające instytucje bardziej lub mniej formalne, a czasem zupełnie nieformalne – przypomina Dominik Owczarek.

Ekspert podkreśla też, że nie jest wcale tak, że już dziś nimi nie dysponujemy, bo społeczeństwo obywatelskie w Polsce rozwija się coraz lepiej i w momentach kryzysowych radzimy sobie naprawdę dobrze.

Narzędzia więc mamy, lecz zdaniem prof. Antoniego Dudka brakuje nam optymizmu.

– Optymizmu widzę w nas niestety niewiele, co jest – prawdę mówiąc – absurdalne. Spowolnienia gospodarczego nie widać, prognozy na ten rok są całkiem optymistyczne. Mimo to zamiast optymizmu jest frustracja, nie wiem, czym spowodowana. Może igrzyskami prezydenckimi, dlatego że z jednej strony ludzie je uwielbiają, ale z drugiej strony później i tak część ma kaca, że to właśnie ich kandydat przegrał, a ten drugi – straszny – wygrał – ocenia ekspert i dodaje jednocześnie, że z Polakami jest tak, że trochę po prostu tacy jesteśmy i to już od korzeni.

– Większość Polaków ma chłopskie korzenie, a stereotyp chłopa jest taki, że on jest wiecznie niezadowolony. Wydaje się, że coś jest na rzeczy – ocenia ekspert i kwituje: – Polacy kupują domy w Hiszpanii, co prawda ze strachu przed wojną, ale to nie zmienia faktu, że nas na to stać. Zatem niezadowoleni jesteśmy niepotrzebnie. My ciągle się naprawdę znakomicie trzymamy.