„Ród smoka” wreszcie przestał być gorszą „Grą o tron”. Przedpremierowa recenzja

Łaska pańska na pstrym smoku fruwa 

Fabułę „Rodu smoka” można przedłożyć dość treściwie: oto wielka (biorą w niej udział potężne smoczyska) wojna domowa, która skłóca ze sobą rodzinę królewską w Westeros i doprowadza do rozłamu w całym kraju. Nikt z tej potyczki nie wychodzi bez szwanku. Drugi sezon produkcji Ryana J. Condala oberwał za pokracznie prowadzoną akcję – jakby wszyscy na ekranie spieszyli się do finału, porzucając satysfakcjonujące rozwiązania, zarówno emocjonalne, jak i dramaturgiczne. Bazowanie na sennych marach. Podporządkowanie każdej sceny głównemu wątkowi (ergo zero oddechu na zwykłe życie). „Dwójka” miała też satysfakcjonujące momenty – chociażby śmierć księżniczki Rhaenys Targaryen (najlepsza we wszystkim Eve Best) czy niemal sfajczenie żywcem głównego pretendenta do Żelaznego Tronu, Aegona (bardzo dobry Tom Glynn-Carney) przez jego jednookiego brata Aemonda (Ewan Mitchell) podczas pierwszego w serialu prawdziwego starcia smoków ze sobą. Mimo wszystko dotychczas „Ród smoka” dochrapał się reputacji namiastki „Gry o tron” z dużo większym budżetem za odcinek (co zresztą szło głównie na smoki) i – muszę przyznać – czasemi z zaskakująco słabym aktorstwem (Emma D’Arcy jako Rhaenyra Targaryen, czyli właściwie główna postać).

Żelazny Tron stoi przed tobą otworem

Jak to zwykle bywa w przypadku seriali tej skali, odcinki trzeciego sezonu udostępnione krytykom i krytyczkom zostały opatrzone długą listą spoilerów, których nie wolno ujawniać – tylko nieco krótszą od listy zarzutów kierowanych pod adresem polskiego rządu. Natomiast, tak jak wspomniałem, produkcja Condala wreszcie znalazła balans – wizualny i fabularny. Co prawda każda scena nadal jest podporządkowana konfliktowi Czarnych (za Rhaenyrą) z Zielonymi (za Aegonem/Alicent), a rozmowy dotyczą wyłącznie tego tematu (jakby na wojnie nie było miejsca na – dajmy na to – rozrywkę). Szczęśliwie w trzecim sezonie scenarzyści i scenarzystki znajdują rzadkie momenty odskoczni od nieustannego planowania kolejnych posunięć, jednocześnie bez utraty z pola widzenia głównego wątku.

Gdzie jesteśmy?

Pierwszy rozpoczyna się dokładnie w miejscu, w którym zakończyła się „dwójka”. W Dolinie Rhaena (Phoebe Campbell) ściga dzikiego smoka Owcokrada (sic!). Daemon (Matt Smith) z pomocą Oscara Tully’ego (Archie Barnes) bije wrogów w imieniu swojej żony, Rhaenyry. Na froncie mierzy się z poirytowanym na cały świat lordem Ormondem Hightowerem (wyśmienity James Norton, który debiutuje w „Rodzie…”). Aemond zasiada na Żelaznym Tronie po zaginięciu Aegona, a Rhaenyra z ulgą informuje swoją małą radę o obietnicy Alicent (Olivia Cooke), że podda Królewską Przystań i otworzy przed nią wrota do pełnej władzy. Nie spotyka się to jednak z aprobatą, szczególnie syna Rhaenyry – Jacaerysa (Harry Collett). Przez swoją decyzję Alicent będzie musiała zmierzyć się ze swoimi dziećmi (wielu rozwiązań się nie spodziewacie!). Z kolei mój ulubieniec, pionier manosfery, sir Criston Cole (Fabien Frankel), właściwie cierpiący na PTSD, obserwuje pożogę, którą niosą smoki (mogące zniszczyć świat z siłą podobną do wybuchu bomby atomowej), ze swoim nihilizmem coraz wyraźniej podkreślającym bezsens swojego położenia.

Morze zapłonie

Pierwszy odcinek (a właściwie jego finał) już jest spektakularny. Obserwujemy długo wyczekiwaną, jedną z najbardziej krwawych potyczek w „Rodzie…”, bitwę w Gardzieli, podczas której naprzeciwko siebie stanęły siły morskie wierne Rhaenyrze, dowodzone przez admirała Corlysa „Węża Morskiego” Velaryona (Stephen Toussaint), i flota Triarchii, sojuszu miast-państw. Triarchia zgodziła się pomóc przełamać blokadę Królewskiej Przystani (gdzie na tronie zasiadają Zieloni) nałożoną przez Rhaenyrę. Konsekwencje zaskakującego (dla tych, którzy, jak ja, nie czytali pierwowzoru Martina) zakończenia pierwszego epizodu widzimy w dalszych rozwiązaniach fabularnych. Pojawiają się pytania o sens prowadzenia konfliktu, dealowanie z wyobrażeniami i tym, co faktycznie przynosi zwycięstwo (i czy ono tak naprawdę nie jest pyrrusowe). Wierzymy w psychologię postaci (fenomenalny trzeci odcinek, pisany jak thriller paranoidalny, pokazuje klasę aktorską D’Arcy. Rehabilitacja) i ich – coraz częściej – dyskusyjne, a nawet wręcz błędne decyzje oraz wydawane rozkazy. Co prawda Daemon (jak to facet) wierzy, że Targaryenowie, mogący dosiadać smoki, są bogami. Rzeczywistość jednak coraz częściej pokazuje zupełnie odmienną prawdę. Jak zatem pogodzić tradycję i oczekiwania z nagłą zmianą kursu? Trzeci sezon „Rodu smoka” sprawnie stara się rozegrać te kwestie. Na dodatek gdzieś w tle pobrzmiewają echa konfliktu biedni kontra bogaci (duch antykapitalistyczny nawiedził Westeros!). Wszystko to sprawia, że mimo sunących w przestworzach smoków (wyśmienite efekty specjalne!) fabuła pozostaje blisko ziemi.

Walka o dziedzictwo

Trzeci sezon to pozbawione radości doświadczenie. Trudno szukać światła, gdy świat wypełnia groza. Nie zrozumcie mnie jednak źle – „Ród smoka” ogląda się dobrze, bo postacie przestają być wydmuszkami albo w najlepszym wypadku – marnymi odpowiednikami bohaterek i bohaterów z „Gry o tron”. Choć daleko im do ideałów scenopisarstwa, dostają własne życia, rozterki i dramaty. Condal twierdzi, że jego serial zakończy się na czwartym sezonie. Teraz możemy liczyć tylko na to, iż twórcy dowiozą. Najważniejsze pytania nie dotyczą już tego, jak serial się zakończy, lecz tego, co po nim pozostanie. „Gra…” – mimo mocnego upadku w ostatnim sezonie – wraz ze swoim zakończeniem w 2019 roku, pozostawiła ogromną pustkę w serialowym krajobrazie. „Rycerz siedmiu królestw”, choć wyborny, przez swoją niewielką skalę fabularną zapewne nie ma szansy na pozostawienie podobnego dziedzictwa. Choć „Ród smoka” jest daleki od tego, piłka wciąż jest w grze. Sukces „Gry o tron” zawsze polegał na tym, że stawiano na dramat i knowania w komnatach zamiast tylko na morderczy spektakl na polach bitwy. Czyżby twórcy „Rodu…” to wreszcie dostrzegli? Smoki są jedynie efektownym dodatkiem – komputerowo wygenerowanymi latającymi jaszczurami, w które – spoiler alert! – tak naprawdę nikt z nas (mam nadzieję) nie wierzy.