Kto dziś naprawdę trzyma kina przy życiu – gen Z czy millenialsi?

Pokolenie wychowane na TikToku, przyzwyczajone do 15-sekundowych formatów i scrollowania bez końca, miało ostatecznie pogrzebać kina. Hollywood przez lata przygotowywało się na ten scenariusz, traktując młodych widzów i widzki jako tych, którzy wybiorą wygodę kanapy zamiast sali kinowej. Tymczasem rzeczywistość okazała się znacznie bardziej przewrotna.

Tylko genzety siedzą w kinie

Amerykańskie dane oparte na badaniach Fandango pokazują, że to właśnie genzety są dziś najbardziej aktywną widownią kinową. Aż 87 proc. młodych było w kinie przynajmniej raz w ciągu ostatniego roku, więcej niż w przypadku milenialsów czy starszych generacji. Co więcej, nie kończy się na jednorazowej wizycie – średnio chodzą do kina kilka razy rocznie i są skłonni wydawać więcej na samo doświadczenie. Brzmi jak opowieść o herosach i heroskach, którzy ruszyli kinu na ratunek. Czy podobny scenariusz spełnia się również w Polsce?

Polska: rynek w stanie transformacji

Raport Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej „Segmentacja widzów kina w Polsce” z 2025 roku bardziej niuansuje huraoptymistyczny obraz z amerykańskiego poletka. W danych nie ma mowy o spektakularnej frekwencji, ale brak też dramatycznego upadku. Mamy raczej do czynienia z bezpieczną stabilizacją. 

Z jednej strony frekwencja wciąż nie wróciła do poziomu sprzed pandemii. Kino przestało być oczywistym wyborem, a streaming na dobre wszedł do codziennych nawyków. Z drugiej strony rynek nadal opiera się na solidnym fundamencie widowni. Według raportu aż 43 proc. Polek i Polaków można zaliczyć do regularnych odbiorców kina. Dane to wynik dwóch segmentów, które nazwano „aktywnymi kinomanami” i „miłośnikami kina zagranicznego”. To właśnie te grupy chodzą na seanse systematycznie, wydają najwięcej i utrzymują cały kinomański ekosystem.

Raport jasno pokazuje też drugą stronę medalu. Około 41 proc. społeczeństwa to widzowie sporadyczni lub całkowicie wycofani. Kino nie jest już więc medium masowym w dawnym sensie. Stało się wyborem, a nie oczywistością.

Millenialsi: lojalność zamiast ekscytacji

W tej układance kluczową rolę odgrywają dziś milenialsi, czyli osoby w wieku mniej więcej od 30 do 49 lat. Pokolenie najbardziej dominuje wśród we wspomnianych dwóch grupach w raporcie PISF.  W praktyce oznacza to, że chodzą do kina regularnie, traktują je jako jedną z form spędzania wolnego czasu i są gotowi płacić za bilety oraz dodatkowe doświadczenia.

Nie ma w tym może wielkiego entuzjazmu ani narracji o „ratowaniu kina”. Pojawia się za to stabilność. Milenialsi to zatem widownia, która nie potrzebuje specjalnego pretekstu, żeby pójść na seans. Kino jest dla nich częścią codzienności.

Gen Z: kino jako wydarzenie

Pokolenie Z w raporcie PISF nie funkcjonuje jako osobna kategoria, ale jego obecność widać w strukturze segmentów i rozkładzie wieku. Młodsi widzowie i widzki częściej trafiają do grupy sporadycznych odbiorców. Nie chodzą do kina z przyzwyczajenia. To nie jest ich rutyna. A jednak to właśnie oni coraz częściej nadają ton temu, czym kino dziś jest.

Dla genzetów seans jest wydarzeniem. Z badań Fandango wynika, że aż 87 proc. przedstawicieli i przedstawicielek tego pokolenia było w kinie przynajmniej raz w ciągu roku, częściej niż milenialsi czy starsze grupy, a średnio pojawiają się na seansach kilka razy rocznie. Co więcej, realnie inwestują w doświadczenie. Wybierają seanse premium i chodzą do IMAX-a. Dzielą się swoimi reakcjami, chociażby na apace Letterboxd czy rozkładają na czynniki pierwsze w social mediach. Genzety nie chodzą „na wszystko”, tylko selekcjonują i każde wyjście jest doświadczeniem.

Głosy młodych

Idea seansu jako wydarzenia znajduje odzwierciedlenie w odpowiedzi Marianny (22 lat), którą pytam o powody jej kinowych eskapad.

– Chodzę do kina, bo oglądanie filmów na dużym ekranie i z dobrym nagłośnieniem jest doświadczeniem. Tym bardziej, że pierwsze zetknięcie z filmem jest najważniejsze – mówi bez cienia wątpliwości. – Główną różnicą między oglądaniem w kinie a w domu jest jakość audiowizualna oraz wyjątkowość seansu kinowego. W kinie poświęcam 100 proc. uwagi temu, co oglądam, nie ma przestrzeni na scrollowanie. 

Jej wypowiedź mogłaby znaleźć się w raporcie jako komentarz do danych. PISF wskazuje, że jedną z głównych motywacji chodzenia do kina jest przyjemność i intensywność doświadczenia. Genzety tę intensywność stawiają na pierwszym miejscu.

Marianna dodaje jeszcze jedną ważną rzecz. – W domu wolę oglądać filmy klasy B, rom-comy jako guilty pleasure. W kinie wybieram bardziej ambitne produkcje – mówi. Dla młodszych widzów nie jest to wybór „albo-albo”. Podejmują decyzję o tym, gdzie i jak oglądać dany film.

Między rozrywką a sztuką

Sherine (29 lat) pokazuje, jak płynne są dziś te granice:

– Seans filmowy jest też wyjątkową formą spędzania czasu z kimś lub nawet sama z sobą. Najbardziej lubię kino autorskie (np. z wytwórni A24), gdzie osoba reżyserska ma pełną kontrolę nad wizją. Często oglądam też kino niezależne. Może są tam mniejsze budżety, ale większa swoboda twórcza. 

Guilty pleasure?

– Filmy o rekinach, krindżowe rom-comy i blockbusterowe produkcje Marvela – dodaje Sherine.

„Dzielenie pulsu” i doświadczenie wspólnoty

Najpełniej sens kina jako miejsca oddaje Marcin (22 lata), którego również proszę o wypowiedź. 

– Tylko w kinie jesteśmy w stanie doświadczyć filmu w sposób, który pozwala docenić wszystkie aspekty produkcji audiowizualnej – stwierdza. – Stellan Skarsgård podczas swojej przemowy na gali rozdania Złotych Globów powiedział, że filmy powinny być oglądane w kinach, ponieważ tylko tam można doświadczyć tego wyjątkowego uczucia „dzielenia pulsu" i przeżywania emocji z kompletnie obcymi ludźmi. To z kolei często prowadzi do rozmów i nawiązywania nowych znajomości. Kino to nie tylko duży ekran, ale przede wszystkim społeczność ludzi zafascynowanych kulturą.

W jego wypowiedzi pojawia się coś, czego nie da się łatwo zmierzyć w procentach, ale co regularnie wraca w badaniach jakościowych – kino jako doświadczenie wspólnotowe. Raport PISF potwierdza to wprost: zdecydowana większość widzów i widzek chodzi do kina z kimś. Seans jest wydarzeniem społecznym.

Marcin zauważa, że w domu mniejszą uwagę zwrócimy na zdjęcia, nie zauważymy też efektów specjalnych i dźwiękowych w taki sam sposób jak w kinie.

– Dodatkowo coraz więcej osób ma problemy ze skupieniem, dlatego oglądając film w domu, łatwo go zatrzymać czy sięgnąć po telefon – dodaje Marcin. – W kinie raczej starasz się tego unikać i chłoniesz seans w pełni, bez rozpraszaczy.

Kino wygrywa ze streamingiem nie wygodą, ale możliwością lepszej koncentracji.

Nowa rola młodszej widowni

Czy zatem pokolenie Z ratuje kina? Amerykańskie dane sugerują, że to najbardziej aktywna grupa widzów, która przywraca frekwencję i napędza box office. W Polsce obraz jest bardziej złożony, ale kierunek wydaje się podobny.

Gen Z nie tworzy stabilnej, regularnej widowni, nie chodzi do kina z przyzwyczajenia, ale pojawia się tam, gdzie kino staje się wydarzeniem. Premiera jest wydarzeniem, którego nie można odtworzyć na kanapie przed telewizorem lub laptopem. Czyżby milenialsi utrzymują kina przy życiu, a genzety nadają im sens?