W filmie „Dreams” status migranta staje się kinkiem

W scenie otwierającej „Jedną bitwę za drugą” Perfidia (Teyana Taylor) idzie mostem, pod którym znajduje się ośrodek (choć bardziej więzienie) detencyjny dla imigrantów w Otay Mesa, blisko pogranicza amerykańsko-meksykańskiego. Niebawem wraz z grupą rewolucjonistów i rewolucjonistek ruszą z odsieczą przetrzymywanym osobom uznanym przez władze za nielegalne. Co prawda obraz Paula Thomasa Andersona nie portretuje migrantów i migrantek, tylko skupia się na działaniach odwetowej grupy French 75 (a później tylko na Leonardo DiCaprio). Dlatego najnowszy film „Dreams” Michela Franco może działać jako double-feature epickiego odlotu PTA.

Rzecz oczywista – Franco jest Meksykaninem, więc wie, o czym mówi. Zaczyna od stojącej na uboczu ciężarówki, na której pace przemytnik zamknął „nielegalnych” imigrantów i imigrantki. Sceny dantejskie: krzyk, płacz, desperackie uderzenie w drzwi. Z tej masy reżyser wyławia młodego faceta, Fernando (Isaac Hernández). W portretowaniu idzie jednak pod prąd amerykańskich (czy u nas zachodnich) wyobrażeń – bohater daleki jest od stereotypu bezrobotnego mężczyzny na granicy ubóstwa. Fernando to całkiem nieźle przędzący tancerz baletu z Mexico City. Pracuje dla filii fundacji Jennifer (Jessica Chastain), bogaczki z San Francisco, która wzięła sobie za punkt honoru pomoc meksykańskim tancerzom i tancerkom w rozpoczęciu kariery i nowego życia w Stanach Zjednoczonych. Jest dumną reprezentantką liberałów w trumpowskiej Ameryce. Filantropijne aktywności Jennifer znajdują się w jednym w worku z turbo luksusem – wykwintnymi restauracjami, ciuchami za grube tysiące dolarów, prywatnymi samolotami i SUV-ami z szoferem. Obserwujemy ją w ciągłym ruchu, aktywną, w otoczeniu współpracowników i współpracowniczek. 

Kobieta nie ma czasu na NIC! Taką biedną, umęczoną do cna w tych Diorach i Gucci, nawiedza Fernando, który zdołał się uwolnić z paki ciężarówki i zapukał do jej drzwi. Poznali się oczywiście wcześniej. Spali z sobą, to pewne. Ona dała mu kasę, ten tę kasę przepuścił na tę niebezpieczną – bo nielegalną – podróż przez granicę. W San Francisco łączy ich płomienny romans, w którym specyficznym (rasistowskim) kinkiem – dla Jennifer – jest właśnie migranckość Fernando.

Michel Franco przepisuje filmowe klasyki, w których zazwyczaj to uprzywilejowany biały mężczyzna był w relacji z młodą, niebiałą kobietą. Nie jest to zarzut, bo Fernando ma dużo większe sprawstwo niż najczęściej mają właśnie kobiety, choć nadal limitowane. Mężczyzna reaguje urażoną dumą, gdy Jennifer nie chce pokazywać się z nim publicznie w towarzystwie swojej eleganckiej, dobrze sytuowanej paczki. Kobieta z kolei traci panowanie nad sobą, kiedy widzi, jak Fernando swobodnie rozmawia po hiszpańsku (kobieta używa translatora Google) z meksykańskimi imigrantami pracującymi jako kelnerzy. Jednak akcenty złości i zazdrości nie rozkładają się po równo. Przecież wystarczy jej jedno słowo, a facet wróci, skąd przyjechał. Dlatego jedyną jego walutą jest tak naprawdę pożądanie splecione z władzą, którą ona ma nad nim. 

Również w tym kontekście ciało tancerza – silne, umięśnione i sprawne, a jednocześnie kruche, bo zagrożone kontuzją – staje się metaforą jego emigranckiego statusu. Wraz z niebiałym kolorem w rasistowskich Stanach ciało Fernando jest podwójnie zagrożone i jednocześnie jest „noszone” przez Jennifer jak Labubu przy torebce. W tym sensie uprzedmiotowienie bohatera przypomina sposób traktowania Perfidii przez pułkownika Stevena Lockjawa (Sean Penn) z filmu PTA. W obu przypadkach seks jest polem bitwy. Ale wygrana jest ustawiona – zwyciężają białe osoby. Jedyną opcją – niestety – może być tylko ucieczka.