Wybielanie zębów w domu. Jak naprawdę działają metody DIY z TikToka?

„Nic nie jest dane raz na zawsze” – mówi słynna sentencja o przemijaniu, która odnosi się do wielu dziedzin i aspektów codziennego życia. Spójrzmy na to pod kątem zębów. W młodości mogą olśniewać śnieżną bielą. Z czasem ich kolor ulega jednak zmianie, a blask gaśnie. Kawa rano, herbata w ciągu dnia, w tzw. międzyczasie puszka coli, a wieczorem czerwone wino – to tylko przykładowe z codziennych nawyków, do których można jeszcze dopisać palenie papierosów, a które oddziałują powoli na osadzanie się zanieczyszczeń na powierzchni zębów, prowadząc do przebarwień. Do tego dochodzi naturalny proces starzenia, a także czynniki genetyczne, które wpływają na odcień zębów od środka. Nawet jeśli higiena jamy ustnej stoi na najwyższym poziomie, nie da się całkowicie uchronić uśmiechu przed tym zażółceniem i przyciemnieniem.

Nic więc dziwnego, że wybielanie zębów jest jednym z najczęściej wyszukiwanych tematów związanych z higieną jamy ustnej. Internet podsuwa pod nos domowe sposoby – tanie i wygodne lifehacki, które można wdrożyć do codziennej rutyny. Problem w tym, że w pogoni za szybkim efektem łatwo wpaść w pułapkę skrótów i ślepą uliczkę. 

O domowym wybielaniu zębów i tym, gdzie zaczyna realne zagrożenie dla ich zdrowia, opowiada dr n. med. lek. dent. Maciej Cićkiewicz, specjalista ortodoncji, współzałożyciel Cićkiewicz Clinic oraz twórca Academy of Orthodontics i Dental Movies.
 

Wybielanie zębów w domu – droga na skróty czy donikąd?

Popularność domowych metod wybielania zębów wynika z jednego prostego powodu: chcemy uzyskać efekt „tu i teraz”. Internet podsuwa nam w tym celu gotowe rozwiązania DIY, czyli „zrób to sam”, które nie wymagają diagnostyki, planu ani wiedzy medycznej. Obietnica jest kusząca: szybko, tanio i bez wizyty u stomatologa. W praktyce zęby nie wybaczają takich eksperymentów. – Paradoksalnie to, co w internecie wygląda jak szybki i prosty sposób na białe zęby, bardzo często kończy się długim i kosztownym leczeniem w gabinecie – uczula specjalista.

Sprawdza się tu inne powiedzenie: „Jak trwoga, to do Boga”. Z jakimi objawami i uszkodzeniami po wybielaniu domowymi sposobami lekarze dentyści spotykają się najczęściej u pacjentów? – Trafiają do gabinetu z zębami, które są matowe, „przejedzone” kwasami i reagują bólem na zimno, ciepło czy dotyk. Częste są też mikropęknięcia szkliwa, w które szybko wnikają przebarwienia, przez co zęby ciemnieją jeszcze bardziej niż przed „wybielaniem” – wylicza ekspert. – Zdarzają się również podrażnienia i oparzenia dziąseł po niekontrolowanych preparatach z internetu.
 

Płukanki wybielające i mycie zębów sodą. Jak naprawdę działają domowe sposoby wybielania?

Woda utleniona, skórka cytryny – a nawet banana i mikstura sody oczyszczonej z octem – to najpopularniejsze five minute lifehacks i „naturalne” metody wybielania zębów w domu. Efekt „przed i po” bywa zauważalny – przynajmniej na ekranie smartfona. W rzeczywistości to, co wygląda na jaśniejszy kolor, jest często pierwszym objawem uszkodzenia szkliwa. – Efekt bielszych zębów, który czasem obserwujemy przy tych metodach, to w rzeczywistości jedynie gra światła odbijającego się od zmienionej powierzchni zęba – tłumaczy lekarz.

– Soda oczyszczona i ocet działają silnie ściernie oraz chemicznie, rozpuszczając szkliwo. Efekt, który pacjenci odbierają jako wybielenie, jest jedynie chwilowy i wynika z początkowego uszkodzenia powierzchni zęba – mówi specjalista i dodaje, że taka domowa płukanka wybielająca tworzy na zębach mikrouszkodzenia, przez które stają się nadwrażliwe, a także znacznie szybciej wnikają w nie przebarwienia.

A skórka od cytryny? – Trawi szkliwo, prowadząc do jego erozji. Ząb może wydawać się jaśniejszy, ale jest jednocześnie wytrawiony, matowy i trwale uszkodzony – obrazuje dr Cićkiewicz. Dodaje, że z kolei skórka od banana pozostawia na powierzchni zębów cukry, które są pożywką dla bakterii. Efekt? Szybszy rozwój próchnicy zamiast białych zębów.
 

Pasty i paski wybielające zęby, czyli kolejny „hit” z USA

Domowe metody wybielania zębów nie ograniczają się jedynie do korzystania z nieprzeznaczonych do tego produktów, które znajdziesz w swojej kuchni. W ostatnich latach szalenie popularne stały się amerykańskie paski i pasty wybielające z nadtlenkami (remineralizujące). Hype na nie nie dziwi, jeśli popatrzy się na efekty po kilku dniach stosowania. Nierzadko spektakularna różnica w kolorze zębów pozwala sądzić, że ich wybielanie może być równie proste. Daje także nadzieję na jaśniejsze zęby w 7 czy 14 dni – i to bez wychodzenia z domu. Brzmi kusząco, prawda?

Skoro amerykańskie paski wybielające są tak skuteczne, tym bardziej dla wielu zaskoczeniem może być fakt, że – choć są dostępne od ręki w Stanach – nie znajdziemy ich na polskim ani nawet europejskim rynku. Nie chodzi jednak o to, że jest on „opóźniony” i jeszcze do nas nie dotarły, lecz o bezpieczeństwo. Powodem ich nieobecności na drogeryjnych półkach w Polsce jest właśnie ich siła, na co zwraca uwagę lekarz dentysta.

– Wiele popularnych past i pasków wybielających z USA nie jest dostępnych w Europie z powodu restrykcyjnych regulacji Unii Europejskiej. Często zawierają wyższe stężenia substancji wybielających, które mogą prowadzić do uszkodzeń szkliwa i silnej nadwrażliwości, jeśli są stosowane bez kontroli specjalisty – wyjaśnia specjalista. Przykład? Nadtlenek wodoru, którego stężenie w produktach do domowego stosowania jest ograniczone w UE do 0,1%, podczas gdy w Stanach sięga 3%, a nawet 10%.

– W UE wybielanie traktuje się jak procedurę medyczną, dlatego preparaty o skutecznym działaniu mogą być stosowane wyłącznie po badaniu i pod nadzorem stomatologa. To podejście jest wolniejsze, ale znacznie bezpieczniejsze dla zębów – podkreśla ekspert.
 

Wybielanie zębów w gabinecie, nie w domu

Rozczarowująca dla wielu prawda jest taka, że żadna „naturalna” i domowa metoda nie zastąpi profesjonalnego zabiegu wybielania zębów pod okiem specjalisty. Eksperymentowanie na własną rękę nie tylko nie spełni marzeń o śnieżnobiałym uśmiechu, lecz także może skończyć się źle zarówno dla szkliwa zębów, jak i portfela. – Wybielanie zębów ma sens wyłącznie wtedy, gdy jest elementem zaplanowanego procesu – przygotowanego przez stomatologa lub higienistkę i dopasowanego do konkretnego pacjenta – zaznacza dr Cićkiewicz.

Dzisiejsza stomatologia estetyczna oferuje kilka skutecznych metod wybielania zębów: wybielanie gabinetowe, domowe wybielanie nakładkowe oraz terapie łączone. Specjalista wyjaśnia, że jej dobór zależy od stanu szkliwa, przyczyny przebarwień, wrażliwości zębów, a także od planu przyszłej odbudowy estetycznej, takiej jak licówki czy korony. – Dlatego wybielanie zawsze powinno być elementem kompleksowego planu leczenia.

Idealnie białe zęby nie dla wszystkich?

Okazuje się, że nawet profesjonalne wybielanie zębów nie jest procedurą uniwersalną, którą można sobie zrobić od ręki. Przeciwskazania, które powinny wykluczać ją na danym etapie, a z którymi trzeba się najpierw uporać, istnieją. Jak podkreśla dr Maciej Cićkiewicz, „jest ich całkiem sporo”. –  Nie wybielamy zębów przy aktywnej próchnicy, nieszczelnych wypełnieniach, chorobach dziąseł ani przy silnej nadwrażliwości – wylicza. – Przeciwwskazaniem jest również cienkie, uszkodzone szkliwo oraz ciąża i okres karmienia.

Specjalista ortodoncji przypomina o tym, że wybielanie zębów nie działa na korony, licówki i wypełnienia, dlatego zawsze powinno być poprzedzone badaniem i indywidualnie przygotowanym planem.
 

Jak utrzymać efekt wybielania zębów?

– Dla utrzymania efektu bielszych zębów po wybielaniu najważniejsze jest to, czego nie należy robić – mówi dr Cićkiewicz, a jako podstawową zasadę wskazuje tzw. białą dietę. – Przez pierwsze 48 godzin należy unikać kawy, herbaty, czerwonego wina, soków barwiących oraz palenia papierosów. Uczula, że nie wolno stosować agresywnych past wybielających ani domowych metod z internetu, które zamiast wydłużyć efekt, mogłyby go szybko zniwelować – i uszkodzić przy tym szkliwo.

– Żeby utrzymać rezultat jak najdłużej, kluczowa jest odpowiednia higiena jamy ustnej, regularna higienizacja oraz stosowanie zaleceń przekazanych przez stomatologa lub higienistkę – podkreśla dr Cićkiewicz. – Bardzo często łączymy wybielanie gabinetowe z domowym, co pozwala wzmocnić i utrwalić efekt w sposób bezpieczny i kontrolowany – podsumowuje.