Jest w niemal każdym kosmetyku. Dlaczego kwas hialuronowy zrobił furorę w pielęgnacji skóry?

Skóra, podobnie jak cały organizm, potrzebuje wody. To właśnie od odpowiedniego poziomu nawilżenia w dużej mierze zależy jej elastyczność, miękkość i zdolność do pełnienia funkcji ochronnych. Kiedy zaczyna jej brakować, szybciej pojawia się uczucie dyskomfortu, szorstkość czy charakterystyczne ściągnięcie po umyciu twarzy.

I właśnie tutaj zaczyna się cała historia kwasu hialuronowego. Choć wokół tej substancji przez lata narosło sporo marketingowych obietnic, jej podstawowa rola pozostaje zaskakująco prosta. Kwas hialuronowy nie ma zatrzymywać czasu. Ma pomagać skórze utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia. Tylko tyle i aż tyle.

Właściwości kwasu hialuronowego. Czym jest i jak działa HA?

Słowo „kwas” potrafi być mylące, bo wiele osób automatycznie kojarzy je ze złuszczającymi naskórek kwasami AHA czy BHA. Kwas hialuronowy działa jednak zupełnie inaczej – ani nie złuszcza, ani nie podrażnia. Jego rola i znaczenie dla skóry są znacznie bardziej podstawowe, niż mogłoby się wydawać.

HA (hyaluronic acid) jest rodzajem cukru, który naturalnie występuje w organizmie człowieka. Najwięcej znajduje się go w skórze właściwej, ale można go znaleźć również w tkance łącznej, chrząstkach, mazi stawowej czy gałce ocznej. Organizm produkuje kwas hialuronowy samodzielnie, dlatego nie traktuje go jak obcej substancji.

Przy okazji kwasu hialuronowego najczęściej mówi się, że „wiąże wodę”. Tylko co to właściwie oznacza? Nie chodzi o to, że dostarcza ją do skóry – działa raczej jak mikroskopijny magazyn wilgoci. Szacuje się, że może związać nawet około tysiąca razy więcej wody, niż sam waży. Można porównać to do gąbki – kiedy jest nasączona wodą, pozostaje miękka i sprężysta, a gdy wyschnie, staje się sztywna i mniej elastyczna. Ze skórą jest podobnie.

Dobrze nawodniona cera zwykle wygląda na bardziej wypoczętą, jest mniej podatna na uczucie napięcia, a drobne linie wynikające z przesuszenia stają się mniej widoczne. Nie oznacza to oczywiście, że kwas hialuronowy „usuwa” lub „prasuje” zmarszczki, nie jest też w stanie zatrzymać procesów starzenia. Tego rodzaju obietnice byłyby zdecydowanie przesadzone.

Zadanie kwasu hialuronowego jest znacznie prostsze. Pomaga utrzymać odpowiedni poziom nawilżenia, a dobrze nawodniona skóra zwykle po prostu wygląda lepiej. Organizm przez całe życie produkuje kwas hialuronowy, ale – podobnie jak w przypadku kolagenu – z czasem zdolności te słabną. Jednocześnie szybciej zachodzą procesy odpowiedzialne za jego naturalny rozkład, co jest jednym z powodów, dla których z wiekiem skóra łatwiej traci wodę, staje się bardziej sucha i stopniowo traci swoją młodzieńczą sprężystość.

Formy kwasu hialuronowego – różnice w nawilżaniu skóry

Choć zwykle mówi się po prostu o kwasie hialuronowym, pod tą nazwą kryje się kilka różnych form tej substancji. Największe znaczenie ma wielkość cząsteczek, ponieważ to właśnie od niej zależy, jak długo i na jakim poziomie skóra będzie odczuwała nawilżenie.

Wysokocząsteczkowy kwas hialuronowy

To forma o największych cząsteczkach, która działa na powierzchni skóry. Pozostaje na niej, tworząc delikatny film ochronny, który pomaga ograniczyć utratę wody z naskórka. Efekt nawilżenia można odczuć niemal od razu po aplikacji, jednak wysokocząsteczkowy kwas hialuronowy nie przenika głęboko w naskórek. Jego głównym zadaniem jest poprawa komfortu skóry i ochrona przed nadmiernym przesuszeniem.

Średniocząsteczkowy kwas hialuronowy

Stanowi swego rodzaju kompromis pomiędzy działaniem powierzchniowym a głębszym nawilżeniem. Może skuteczniej docierać do warstwy rogowej naskórka i wspierać utrzymanie odpowiedniego poziomu nawodnienia. Często wykorzystuje się go w formułach serum i kosmetykach przeznaczonych do pielęgnacji skóry odwodnionej.

Niskocząsteczkowy kwas hialuronowy

Najmniejsze cząsteczki mają najlepszą zdolność przenikania przez warstwę rogową naskórka. Niskocząsteczkowy kwas hialuronowy odpowiada za długotrwałe nawilżenie i jest częstym składnikiem kosmetyków przeciwstarzeniowych, wspierając utrzymanie sprężystości skóry.

Właśnie dlatego dwa produkty zawierające kwas hialuronowy mogą działać zupełnie inaczej. Znaczenie ma nie tylko samo stężenie, ale również rodzaj zastosowanych cząsteczek i cała formuła kosmetyku. Coraz częściej zdarza się, że nowoczesne kosmetyki zawierają kilka rodzajów kwasu hialuronowego jednocześnie, ponieważ każda z jego form ma inne znaczenie dla skóry i inaczej na nią działa.

Jak stosować kwas hialuronowy na twarz?

Jednym z powodów popularności kwasu hialuronowego jest jego uniwersalność. Sprawdza się zarówno w przypadku skóry suchej, jak i tłustej, mieszanej czy wrażliwej. Trudno znaleźć składnik aktywny, który byłby równie wszechstronny.

Niezależnie od tego, czy sięgniesz po serum z kwasem hialuronowym, czy krem, zawsze zaczynaj od oczyszczenia skóry emulsją lub żelem do mycia twarzy. Zaleca się stosowanie kwasu hialuronowego, a raczej kosmetyku z jego zawartością, na zwilżoną skórę, co ma swój cel. HA należy do grupy humektantów, czyli substancji przyciągających wodę, więc wilgoć sprzyja jego działaniu.

Samo serum z kwasem hialuronowym nie wystarczy, ponieważ pielęgnację skóry i tak należy „domknąć” kremem do twarzy, który pomoże ograniczyć ucieczkę wody z naskórka.

Dobrą wiadomością jest to, że kwas hialuronowy bardzo dobrze współpracuje z innymi składnikami aktywnymi. Można łączyć go z ceramidami, niacynamidem, witaminą C, peptydami czy retinolem bez obaw, że będą wzajemnie neutralizować swoje działanie lub bardziej podrażnią skórę.

Po jakie kosmetyki z kwasem hialuronowym warto sięgnąć?

Kwas hialuronowy można znaleźć praktycznie w każdej kategorii produktów pielęgnacyjnych. Największą popularnością cieszą się sera do twarzy, w których producenci kosmetyków wykorzystują kilka rodzajów kwasu hialuronowego i uzupełniają formuły dodatkowymi składnikami nawilżającymi, takimi jak pantenol, ceramidy czy peptydy.

Drugą dużą grupę stanowią kremy nawilżające lub kremy z filtrem SPF. W ich przypadku kwas hialuronowy jest zwykle jednym z elementów bardziej rozbudowanej receptury odpowiadającej za utrzymanie prawidłowej bariery ochronnej skóry.

Czy większe stężenie HA oznacza automatycznie lepszy kosmetyk? Niekoniecznie. Znacznie większe znaczenie ma cała formuła produktu i obecność innych składników nawilżających.

Zastosowanie kwasu hialuronowego w medycynie estetycznej

Dla wielu osób pierwszym skojarzeniem z kwasem hialuronowym są zabiegi powiększania ust. Rzeczywiście, to właśnie dzięki medycynie estetycznej wiele osób po raz pierwszy usłyszało o tej substancji. Jednak modelowanie ust to tylko niewielki fragment wachlarza zastosowań w medycynie estetycznej. Preparaty zawierające usieciowany kwas hialuronowy wykorzystuje się również do wypełniania zmarszczek i bruzd nosowo-wargowych, przywracania objętości policzków, modelowania brody czy linii żuchwy. Efekty takich zabiegów nie są trwałe, ponieważ organizm stopniowo rozkłada preparat, dlatego procedury trzeba po pewnym czasie powtarzać.

W gabinetach wykonuje się również zabiegi wykorzystujące nieusieciowany kwas hialuronowy, takie jak mezoterapia igłowa czy procedury biorewitalizujące. Ich zadaniem nie jest korekta rysów twarzy, lecz mają przede wszystkim poprawiać jakość skóry i zwiększać poziom jej nawilżenia.

O popularności decyduje skuteczność

Pozycja kwasu hialuronowego w pielęgnacji skóry pozostaje wyjątkowo stabilna. Nie dlatego, że obiecuje „cofnięcie oznak starzenia” czy wypełnienie zmarszczek, tylko dlatego, że bardzo dobrze sprawdza się w nawilżaniu skóry, które jest fundamentem zdrowo wyglądającej cery. Nie robi wszystkiego na raz, lecz robi jedną rzecz dobrze.