Nowi X-Meni: reboot, który musi uratować Marvela

Bohaterki i bohaterzy spod sztandaru X-Men zawsze byli czymś więcej niż tylko kolejną drużyną z supermocami. O ile Avengersi dają nam wizualny spektakl, a Spider-Man emocje dojrzewania, mutanci i mutantki od Marvela od dekad opowiadają o byciu „innym”. O wykluczeniu, o lęku przed odmiennością, o społeczeństwie, które nie do końca chce cię zaakceptować. Łatwo było czytać ich jako metaforę doświadczeń mniejszości, w tym społeczności LGBT+. Dlatego też są kochani na prawo i lewo: bo pod kostiumami i mocami kryje się coś bardzo ludzkiego.

Nowi mutanci w toku

Tym bardziej boli, że ekranizacje uwielbianych komiksów o X-Menach to jakościowa równia pochyła. Od naprawdę solidnych początków po spektakularne potknięcia. „X-Men: Mroczna Phoenix” do dziś funkcjonuje jako przykład tego, jak bardzo można rozmienić na drobne jeden z najważniejszych komiksowych wątków. Marvel Studios ma więc przed sobą zadanie nie tylko stworzenia rebootu, ale wręcz odzyskania zaufania fanów i fanek.

Choć nowy film o mutantach i mutantkach powstaje, to wiemy o nim zaskakująco mało. Rzeczywiste przygotowania do realizacji „X-Men” zaczęły się jednak dopiero w 2023 roku. Scenarzystę projektu poznaliśmy w maju 2024 roku. Został nim Michael Lesslie, czyli scenarzysta takich wybitnych dzieł (tak, to ironia), jak „Assassin’s Creed”, „Igrzyska śmierci: Ballada ptaków i węży” i „Iluzja 3”. Wkrótce potem angaż na stanowisko reżysera otrzymał Jake Schreier. Miał on już doświadczenie w pracy z Marvelem, ponieważ nakręcił dobrze przyjęty „Thunderbolts*”. Teraz Schreier udzielił obszernego wywiadu portalowi Collider, w którym ujawnił, że prace nad scenariuszem zaczęto na nowo. 

Indie wkracza na blockbusterowe salony

Lesslie nie jest już z związany projektem. Jego miejsce zajęli: twórca serialu „Awantura” Lee Sung Jin (Schreier był reżyserem pierwszego sezonu) oraz showrunnerka „The Bear” Joanna Calo (która była współautorką scenariusza „Thunderbolts*”). Robi się ciekawie, bo Marvel, przynajmniej na papierze, sięga po nazwiska bardziej kojarzone z kinem i ambitniejszą telewizją niż blockbusterową. Lee Sung Jin i Joanna Calo potrafią pisać o emocjach, napięciach i relacjach. Problem w tym, że historia zna już podobny eksperyment. Chloé Zhao i „Eternals” również mieli być dowodem na to, że indie wrażliwość może odświeżyć MCU. Efekt był co najmniej dyskusyjny.

Schreier wydaje się jednak świadomy ciężaru, jaki niesie z sobą nowy projekt. W rozmowie z Colliderem podkreśla, że najważniejsze jest jedno: „Musimy zrobić jeden świetny film. Ale jednocześnie cały czas myślimy o tym, w jakich kierunkach ta historia może pójść dalej”.

Marvel nie planuje jednorazowego powrotu mutantów i mutantek. Nowy tytuł ma być początkiem czegoś większego. Uniwersum – jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem – będzie się rozwijać przez lata. Reżyser nie zdradza jednak konkretów. Zamiast tego mówi o procesie: „Cały czas zastanawiamy się, które wątki z komiksów wciąż są świeże, czego jeszcze nie pokazano i jakie mniej oczywiste ścieżki możemy obrać”. Klasycznie: wiemy, że nic nie wiemy. 

Czytanie między wierszami

Na pewno Marvel nie chce powtarzać tego, co już widzieliśmy w filmach Foxa. Schreier przyznaje, że intensywnie wraca do klasycznych komiksów z ery Chrisa Claremonta – okresu, który ukształtował X-Menów takimi, jakimi znamy ich dziś. 

„Przekopuję się przez stare historie i próbuję zrozumieć, co możemy zrobić nowego, czego wcześniej nie zrobiono dobrze. Jak nadać temu własny charakter?” – tłumaczy w cytowanej rozmowie.

Wybór komiksów jest znaczący. Claremont uczynił z X-Menów opowieść nie tylko o walce dobra ze złem, lecz także o ideologii, tożsamości i relacjach. Właśnie na ten aspekt najmocniej wskazuje Schreier: „Ideologia jest ważna, ale równie istotne są relacje między bohaterami – jest w tym pewna operowość, wielkość. Jeśli uda się połączyć te elementy, to będzie najbliższe temu, czym X-Men naprawdę mogą być”. Brzmi obiecująco. Zwłaszcza w czasach, gdy kino superbohaterskie coraz częściej tonie w efekciarstwie, zapominając o postaciach.

Nie tylko filmy

Jest jednak jedna konkretna data, która może rozgrzać fanów i fanki mutantów bardziej niż kolejne wypowiedzi „bez konkretów”. 15 września 2026 roku zadebiutuje gra „Marvel’s Wolverine” od Insomniac Games, studia od „Marvel’s Spider-Man”. To brutalna, trzecioosobowa podróż Logana przez Madripoor, Kanadę i Tokio, pełna krwi, pazurów z adamantium (to ten materiał stanowi bazę szkieletu Wolverine’a) i pytań o jego przeszłość. Jeśli Marvel filmowo jeszcze się waha, gaming już dowozi. Cieszy również fakt, że Wolverine wdziewa kultowy żółty kostium!

Filmowe wątpliwości

Trudno się nie zawahać na myśl o nowych X-Menach. Marvel jest dziś w zupełnie innym miejscu niż dekadę temu. Publiczność stała się bardziej wymagająca, a każda kolejna premiera musi mierzyć się z pytaniem: czy opowieści o superbohaterach i superbohaterach jeszcze mają rację bytu? Wydaje mi się jednak, że X-Meni mają tu przewagę. Ich historia zawsze była o czymś więcej niż tylko o mierzeniu się z wrogimi siłami. Opowiadały o byciu outsiderem, o walce o akceptację. Opowiadały o świecie, który boi się tego, czego nie rozumie. Jeśli Marvel rzeczywiście postawi na te wątki, może odzyskać emocjonalną stawkę. Ta w MCU zaczęła się przecież rozmywać. Na razie jednak jesteśmy na etapie deklaracji i inspiracji. Bez obsady, bez konkretnej fabuły, czyli de facto bez żadnych gwarancji. Być może to dobrze. Bo jeśli jest coś, czego X-Meni naprawdę teraz potrzebują, to nie pośpiech, tylko pomysł.