Cannes 2026. „Teenage Sex and Death at Camp Miasma” to film o którym będą mówić wszyscy. Czy to najbardziej pożądliwy horror festiwalu?

Podczas otwarcia swojego najnowszego filmu „Teenage Sex and Death at Camp Miasma” na tegorocznym Festiwalu Filmowym w Cannes, Jane Schoenbrun powiedzieli (they/them), że to pierwszy obraz, przy którym naprawdę poczuli wielką radość. Był luz, była zabawa całym procesem twórczym. Wcześniejsze filmy osoby reżyserskiej, „Wszyscy idziemy na wystawę światową”, a zwłaszcza „W blasku ekranu” mówiły o niedostosowaniu się do otaczającego (cis heteronormatywnego) świata, o dysforii płciowej (Schoenburn bazowali na swoim doświadczeniu), wreszcie docieraniu do swojej nie(hetero)normatywności. „Teenage Sex and Death at Camp Miasma” jest najdoroślejszym obrazem w tym sensie, że Schoenburn już zrozumieli jaką mają tożsamość. To czas po dysforii płciowej. Dlatego przeważają pozytywne odczucia, pojawia wspomniana radość z tworzenia. Jednocześnie gdy ma się już ciało, do którego się dążyło, czasami nie wiadomo, co z nim zrobić. Stąd Schoenburn w najnowszym filmie biorą na warsztat wszystko to, co kryje się pod powierzchnią – zarówno metaforycznie, jak i dosłownie.

Idealne bohaterki

Główną bohaterką jest 29-letnia reżyserka Kris (znana z „Komediantek” stand-uperka Hannah Einbinder, której udaje się odejść od wykreowanej w serialu i na scenie ironicznej, krindżowej genzety). Studio filmowe zatrudniło ją do nakręcenia „woke” reboota transfobicznego slashera „Camp Miasma” (powstało przynajmniej z tuzin jego kolejnych części) z lat 80. Kris wydaje się do tej roli idealna – świeżutka w branży, więc teoretycznie nieproblematyczna, a także z sukcesami –  jest „canneńskim wunderkindem” (zresztą tak, jak Schoenburn); jej krótki metraż („Psychoza” Hitchcocka, ale z punktu widzenia zasłony prysznicowej – swoją drogą mistrzowski żart!) na festiwalu zdobył same pochwały. 

Poszukiwania prowadzą Kris do Billy Presley, granej przez queerową ikonę Gillian Anderson w swojej rewelacyjnej kreacji na Normę Desmond (z „Bulwaru Zachodzącego Słońca”), która była „final girl” (czyli ostatnią ocalałą bohaterką horroru, jak np. postaci Jamie Lee Curtis w „Halloween” i Neve Campbell w „Krzyku”) z pierwszej części „Camp Miasma”. Billy, podobnie jak wspomniana Desmond, zaszyła się na odludziu, z dala od wścibskim oczu. Tyle tylko, że bohaterka Glorii Swanson mieszka w wypasionej wilii w LA, a postać Anderson w Camp Trivoli – miejscu, w którym kręcono slasher. Creepy, ale jak urzekająco!

„Teenage Sex and Death at Camp Miasma” w dużej mierze opiera się na dwóch bohaterkach. Kris próbuje rozkminić, jak Billy może wpisać się w jej wizję horroru. Z kolei Presley – operująca na pograniczu bycia tajemniczą, nieobliczaną, ale też niebezpieczną – ma możliwość wypowiedzenia swojej prawdy. Staje się też przewodniczką Kris do odkrycia, że seksualność to nie tylko akademickie „gender studies”, ale też pociąg – no właśnie – seksualny, „ciało i wydzieliny”. Na szczęście postać Anderson nie zostaje ograniczona do bycia wieszczką. Sama też odkryje to i owo.

Slasher jak każdy inny

W filmie Schoenbrun „Camp Miasma” to shlasher jak każdy inny. Głównym villainem przypominającym Jasona, postać z „Piątku 13-ego”, jest Mała śmierć (co w slangu oznacza orgazm). Poniekąd wygląda jak inspiracja Piramidogłowym z „Silent Hill” (tyle tylko, że to, co ma na głowie przypomina bardziej żelazne pudło a’la klatkę), ubranego w biały kombinezon ochronny, z włócznią w dłoni. Mała śmierć za życia był poniewieranym za transpłciowość uczestnikiem tytułowego obozu. Gdy utonął, utknął na dnie jeziora. Cyklicznie (bo w sequelach) wraca, by się zemścić, mordując napalonych nastolatków i nastolatki (wygląda to przepięknie karykaturalnie – krew tryska jak z gejzeru). W „Teenage Sex and Death at Camp Miasma” oba te porządki – filmowy i „rzeczywisty” – oczywiście się ze sobą przenikają. Nie zdradzę jednak, w jaki sposób.

Wizualny majstersztyk

Schoenbrun mają perfekcyjne oko do detali. Pierwszej nocy pobytu Billy kupuje smażonego kurczaka, a razem z Kris palą grubego skręta. Bohaterki otoczone są torebkami i papierkami po słodyczach, jaskrawymi żelkami, cukierkami i batonikami (w jednej ze scen kobiety leżą przed kominkiem na szeleszczących, błyszczących opakowaniach niczym na futrze). Tę popową konwencję przeszywa seksualność i gore. To też ukłon Schoenbrun w stronę kinomaniaków i kinomanek, dla których każdy seans (tu horrorów) jest połączony z wyżerką. 

Cały film tonie w bajecznych wizualizacjach (będących na pograniczu CGI, malarskich wizji, celowego kiczu). Do tego neonowy blask zdjęcia Erica Yue’a dopieszczają wizję Schoenbrun.
 

Pożądanie

W „Camp…” znajdziemy elementy „Krzyku”, „Halloween”, wspomnianego „Piątku…”, a nawet „Uciekaj!” Jordana Peele’a i wielu innych tytułów. Co jest oczywiste, wszak każdy gatunek korzysta z tego, co już powstało. Często ku uciesze zagorzałych fanów i fanek, którzy oglądają w poszukiwaniu konkretnych emocji i postaci (rozumianych jako figury). Schoenbrun mnoży nawiązania. To jednak nie prosta zrzynka, a nawet nie inspiracja. Osoba reżyserka robi to, aby pokazać, jak konkretny film (a bardzo często właśnie horror), nałogowo oglądany w młodości, wiele mówi o naszej seksualności, a bywa, że pomaga rozkminić tożsamość. Film ma siłę zacierania (nawet niekoniecznie świadomie) granic, dając tym samym poczucie wolności tej części widowni, która jej potrzebuje/poszukuje. W swoim obrazie Schoenbrun zacierają granicę między śmiercią i pożądaniem – tu istnieją w tej samej przestrzeni. Jest to wybitnie upajające!