Wellness bez kadzideł. Co naprawdę poprawia samopoczucie?

Wellness miał nas uspokajać. Tymczasem dla wielu z nas stał się kolejną dziedziną, w której trzeba się orientować. W menu spa pojawiają się rytuały oczyszczania energii, ceremonie z palo santo, kąpiele dźwiękowe i zabiegi o nazwach przypominających raczej tytuły performance’u niż formy odpoczynku. Jeszcze kilka lat temu regeneracja była prosta: masaż, basen, sauna. Dziś coraz częściej wygląda jak doświadczenie, które trzeba najpierw zrozumieć. 

Paradoks polega na tym, że im bardziej spektakularny staje się świat wellness, tym więcej osób zaczyna czuć się w nim trochę niepewnie. Zamiast relaksu pojawia się lekki stres: czy robię to dobrze? Czy powinienem coś poczuć? Czy wiem, o co w tym wszystkim chodzi? Wellness, który miał być przestrzenią odpoczynku, w pewnym momencie zaczął przypominać kolejny obszar, w którym trzeba być kompetentnym.

Wellness dla wtajemniczonych

Przez ostatnią dekadę język wellness bardzo się skomplikował. Zabiegi zyskały nowe nazwy, rytuały coraz bardziej rozbudowaną narrację, a regeneracja zaczęła przypominać doświadczenie wymagające wprowadzenia.

Wellness przez lata stało się językiem wtajemniczonych. Im bardziej wyszukana nazwa zabiegu, im dłuższy rytuał i bardziej rozbudowana narracja, tym częściej zamiast spokoju pojawia się konsternacja – mówi Anna Blachowska z hoteli Saltic.

– Zamiast otwartości pojawia się dystans wynikający z niezrozumienia, a zamiast regeneracji poczucie, że trzeba wiedzieć, umieć, rozumieć.To szczególnie widoczne w miejscach, które odwiedzają bardzo różni goście. Zarówno ci, którzy ze spa korzystają regularnie, jak i ci, dla których to wciąż nowy świat. Nie chcemy tworzyć świątyni wellness. Nie chcemy nikogo onieśmielać. Chcemy tworzyć środowisko regeneracyjne, do którego każdy może wejść bez przygotowania i bez lęku, że zrobi coś „nie tak”. Bo nasi goście są różni. Są tacy, którzy ze spa korzystają często, i tacy, dla których to wciąż pierwsze doświadczenie. Dla nas obie te osoby są tak samo ważne – dodaje ekspertka.

Zmęczenie decyzjami

Współczesny styl życia sprawia, że coraz więcej osób przyjeżdża do spa nie po wyjątkowe doświadczenia, ale po coś znacznie bardziej podstawowego: chwilę ciszy. Psychologowie od lat mówią o zjawisku decision fatigue, czyli zmęczeniu decyzyjnym. W ciągu dnia podejmujemy dziesiątki, a czasem setki decyzji: od zawodowych po zupełnie drobne wybory codzienności. W pewnym momencie nawet planowanie odpoczynku może stać się męczące.

To jeden z powodów, dla których coraz więcej miejsc zaczyna upraszczać swoje podejście do wellness. – Z naszych doświadczeń wynika coś zupełnie odwrotnego, niż mogłoby się wydawać: im prościej robimy, tym stajemy się bardziej skuteczni – mówi Blachowska i dodaje:

– Zauważyliśmy, że gdy skracamy listę zabiegów do prostych, zrozumiałych form, one zaczynają działać lepiej. Nie dlatego, że są uboższe. Ale dlatego, że nie wymagają decyzji.

Przeprowadziłam małe śledztwo wśród moich znajomych, okazuje się, że dla większości najtrudniejszą częścią wizyty w spa nie jest relaks, ale wybór. Kiedy lista zabiegów przypomina kartę degustacyjną w restauracji, łatwo poczuć się przytłoczonym. – Goście przyjeżdżają do nas z codzienności pełnej wyborów, odpowiedzialności i ciągłego decydowania. Dlatego chcemy im tę decyzyjność odebrać. Jedyna decyzja, jaką powinni podjąć, to przyjazd. Potem wszystko ma być już tylko proste i przyjemne – tłumaczy Anna Blachowska. 

Natura zamiast scenografii

Coraz większą rolę w regeneracji zaczyna odgrywać coś, co jeszcze niedawno było dodatkiem do spa natura. Basen zanurzony w lesie zamiast w białych, chłodnych płytkach. Latem światło wpadające przez drzewa, zimą widok ośnieżonego krajobrazu. Wnętrza, które intrygują, ale nie przytłaczają tylko wyciszają. Natura nie potrzebuje scenariusza, bo sama pisze najlepszy. Spacer po lesie, cisza, widok wody czy ognia to bodźce, które nasz układ nerwowy rozpoznaje intuicyjnie. Coraz więcej obiektów wprowadza specjalne godziny korzystania z basenów, dzięki którym wieczorami, na przykład po 19:00 strefa basenowa dostępna jest wyłącznie dla dorosłych.

Pooglądajmy…wellness w telefonie

W mediach społecznościowych wellness dawno przestał być czymś, co się robi. Stał się czymś, co się ogląda. Poranki z zimną kąpielą, idealnie ustawione maty do jogi, świece zapalone o 5:30, kawa parzona w ciszy. Ciszy, która trwa dokładnie tyle, ile nagranie. Do tego everything showers, czyli wieloetapowe rytuały pod prysznicem, i wieczorne procedury bardziej przypominające plan zdjęciowy niż odpoczynek. Zgrzyt pojawia się w momencie, gdy odpoczynek zaczyna być kolejnym zadaniem do wykonania. Takim, które – jak wszystko inne – trzeba zrobić dobrze czyli: ładnie, równo, w odpowiednim świetle i z odpowiednimi produktami. Dokładnie tak było u mnie, przez jakiś czas wszystko, co robiłam, każdy wyjazd czy każdą aktywność „organizowałam” pod działania w social mediach. Odpoczywać zaczęłam dopiero wtedy, gdy dotarło do mnie, że nie muszę robić relacji z każdego wyjazdu.

Odkryciem było również to, że moje obserwatorki nie muszą wiedzieć, jak spędzam czas z rodziną, gdzie jadę na weekend. Wellness przestaje być wtedy odpoczynkiem, a zaczyna być produkcją. Kolejną rzeczą do ogarnięcia, następną checklistą. Rytuały, które miały nas wyciszać, zaczynają działać jak jeszcze jeden obowiązek. Nic dziwnego, że coraz więcej osób ma na to alergię i zamiast kolejnych praktyk szuka czegoś prostszego. Czegoś, co nie wymaga ani interpretacji, ani przygotowania. I czego – przede wszystkim – nie trzeba nikomu pokazywać.

Luksus prostoty

W ostatnich latach regeneracja zaczęła przypominać projekt do zarządzania. W mediach społecznościowych poranki wyglądają jak starannie zaplanowany rytuał: zimna kąpiel, medytacja, journaling, suplementy, joga, sauna. Lista rzeczy, które mają nas uspokoić, potrafi być dłuższa niż lista zawodowych obowiązków. Nic dziwnego, że coraz więcej osób zaczyna szukać czegoś dokładnie odwrotnego: wellness, który nie wymaga wiedzy, planu ani instrukcji obsługi. Z perspektywy wielu osób pracujących w branży regeneracji widać dziś wyraźnie, że największym luksusem staje się prostota. Coraz mniej chodzi o kolejne doświadczenia, a coraz bardziej o stworzenie warunków do odpoczynku.

Jak zauważa Anna Blachowska: – Im dłużej pracujemy z regeneracją, tym wyraźniej widzimy, że wellness nie musi być doświadczeniem „więcej”. Częściej jest doświadczeniem mniej. Mniej bodźców. Mniej narracji. Mniej instrukcji obsługi.

Wellness bez kadzideł nie jest rezygnacją z jakości. Jest rezygnacją z nadmiaru. To zgoda na to, że spokój nie potrzebuje oprawy, a regeneracja nie musi być spektaklem. Wystarczy stworzyć warunki, reszta wydarza się sama.