Zegarek jak u Dalego i cena jak za dzieło sztuki. Cartier Crash sprzedany za rekordową kwotę

Najgłośniejsza transakcja ostatnich miesięcy miała miejsce w Hongkongu podczas aukcji w jednym z największych domów aukcyjnych Sotheby's. Jeden z zaledwie trzech wyprodukowanych w 1987 roku egzemplarzy zegarka Cartier Crash został sprzedany za 1 993 539 dolarów.

Zegarek Cartier Crash jak dzieło sztuki – i tak został sprzedany

Sprzedany za blisko dwa miliony dolarów egzemplarz zegarka Cartier Crash z 1987 roku pochodził z londyńskiej produkcji. Jego zdeformowana, „rozpływająca się” koperta wygląda tak, jakby została wyjęta prosto ze słynnego obrazu „Trwałość pamięci” autorstwa Salvadora Dalíego, z tym że zamiast wisieć na ścianie galerii, trafia na nadgarstek.

Dziś to właśnie jego forma stanowi o jego wartości. Modele Cartier Crash, ale także słynne Tank czy Baignoire, nie próbują wygrać wyścigu technologicznego – próbują być zapamiętywalne. I właśnie dzięki temu Cartier wygrywa dziś wyścig o uwagę.

Kupiec pozostał anonimowy, co w świecie aukcji tej skali jest normą. Sama sprzedaż mówi jednak więcej niż jego tożsamość: najrzadsze i najbardziej charakterystyczne modele zegarków trafiają dziś do kolekcjonerów gotowych płacić za nie kwoty zarezerwowane dotąd dla świata sztuki.

Celebryci napędzają hype. Kto nosi(ł) zegarek Cartier Crash?

W ostatnich latach zegarki Cartier Crash regularnie pojawiały się na nadgarstkach osób, które mają realny wpływ na trendy. Tyler, the Creator pokazał go w teledysku do „Lumberjack” w 2021 roku, a później pojawił się z nim również na aukcji Cartiera w Monako. Dan Levy założył Crasha na Met Gala, czyli wydarzeniu, gdzie moda spotyka się z popkulturą na najwyższym poziomie. Z kolei Timothée Chalamet pojawił się w nim podczas gali rozdania Złotych Globów 2024, wybierając wersję z 2013 roku wysadzaną diamentami. Cartier Crash jest wyrazisty, lekko surrealistyczny i natychmiast przyciąga uwagę, co w erze kultury obrazkowej ma ogromne znaczenie.

Cartier Crash – zegarek, który nie powinien istnieć?

Cartier Crash od początku był i do dziś pozostaje anomalią w świecie zegarków, co czyni go tak wyjątkowym, rzadkim i pożądanym. Jego powstaniu towarzyszy legenda sięgająca 1967 roku, według której klient przyniósł do butiku Cartiera przy New Bond Street w Londynie zegarek uszkodzony w wypadku samochodowym. Podobno wysoka temperatura zdeformowała jego kopertę, nadając jej charakterystyczny, „płynący” kształt.

Zgodnie z tą historią Jean-Jacques Cartier postanowił odtworzyć tę formę, tworząc model Crash. Można w nią wierzyć albo uznać ją za miejską legendę. Do tej drugiej wersji skłania się Francesca Cartier Brickell, wnuczka Jean-Jacques’a Cartiera, która w swojej książce z 2019 roku sugeruje, że projekt był raczej świadomą reinterpretacją modelu Maxi Oval, stworzoną przez projektanta Ruperta Emmersona dla wymagających klientów.

Sprzedany egzemplarz był jednym z trzech istniejących, co wyjaśnia jego rzadkość, ale nie tłumaczy wszystkiego. Można założyć, że kupujący nie zapłacił tej kwoty za mechanizm ani zegarmistrzowską perfekcję, lecz za historię, design i dostępność ograniczoną praktycznie do zera. W świecie, w którym każdy ma dokładny czas w telefonie, zegarek przestał być wyłącznie praktycznym narzędziem.

Kolekcjonerzy zegarków nie ograniczają się już tylko do pasjonatów zegarmistrzostwa. Coraz częściej są to ludzie związani z modą, sztuką i technologią, dla których zegarek jest elementem osobistej narracji. Cartier Crash idealnie wpisuje się w ten moment – jest jednocześnie dziwny, odważny i całkowicie niepraktyczny, czyli dokładnie taki, jakiego dziś oczekuje rynek.