Co zapamiętamy z tegorocznej oscarowej gali?

Gala oscarowa od lat próbuje udowodnić, że wciąż jest najważniejszym wydarzeniem w swiecie kina, ale dla wielu osób to przede wszystkim święto konsumpcji i próżności. Niezaleznie od tego, po której jesteście stronie trudno zaprzeczyć temu, że Oscary wciąż potrafią przyciągnąć uwagę milionów widzów na całym świecie i wyznaczają symboliczne kierunki, w których zmierza branża. Wybrałam kilka tych, które mogą zostać z nami na dłużej.

Conan O’Brien jako Gladys Lilly

Galę otworzył klip z nawiązaniem do filmu „Zniknięcia”. O tym tytule Lech Podhalicz pisał na naszych łamach jako reprezentancie „elevated horroru” – gatunku, który ostatnich latach zdominował kino grozy i wyparł klasyczne jumpscare’owe produkcje czy slashery. Nic zatem dziwnego, że „Zniknięcia” zostały docenione przez Amerykańską Akademię Sztuki i Wiedzy Filmowej, a konkretniej: błyszcząca w filmie Amy Madigan otrzymała statuetkę za najlepszą rolę żeńską na drugim planie. 75-letnia aktorka stworzyła niezapomnianą kreację przerażającej Gladys Lilly.

To właśnie w tę postać wcielił się gospodarz wydarzenia Conan O’Brien. Ucharakteryzowany jak Gladys zdecydowanie rozbił komediowy bank i w takim anturażu, goniony w dodatku przez grupę dzieci (jak Madigan w „Zniknięciach”) przywitał obecnych w Dolby Theatre gości. Szkoda tylko, że gag otwarcia był właściwie jedynym prawdziwie zabawnym momentem pośród wielu ewidentnie wymuszonych i niezbyt udanych żartów. Nie ma jednak wątpliwości co do tego, że wizerunek starszej ekscentrycznej pani, która wysysa energię z innych ludzi i prowadzi do szeregu tragedii w jednym z małych amerykańskich miasteczek, już stała się ikoniczna. Stanowi także dowód na to, że wyraziste role dla dojrzałych kobiet to coś, czego potrzebujemy w kinie wbrew wszechobecnemu kultowi młodości.

W słusznej sprawie

Na 98. Gali rozdania Oscarów ie zabrakło politycznych akcentów. Część gwiazd od wielu lat wykorzystuje swój przywilej i uwagę świata do poparcia spraw, które mają społeczne znaczenie. Javier Bardem wystąpił z przypinką będącą wyrazem solidarności z doświadczającą ludobójstwa Palestyną, a także mini-transparentem przypiętym do klapy marynarki z hasłem „Nie dla wojny”. Do zakończenia wszelkich działań, w ramach których giną dziś ludzie na całym świecie wezwał też bohater i współreżyser filmu „Pan nikt kontra Putin” Pavel Talankin, który zdobył nagrodę za najlepszy pełnometrażowy dokument. Produkcja pokazuje, jak Rosja buduje swoją faszystowską i antyukraińską narrację już na poziomie szkół podstawowych. To jeden z tych filmów, które po prostu trzeba zobaczyć i które pokazują, że sprzeciw Rosjan wobec reżimu jest na wagę złota, choć oczywiście nie jest łatwo przejść obojętnie wobec ogromnego poparcia w kraju dla działań dyktatora.

Pierwsza operatorka z Oscarem

Autorka zdjęć do filmu „Grzesznicy”, Autumn Durald Arkapaw, zapisała się w historii Oscarów jako pierwsza niebiała kobieta wyróżniona w kategorii najlepsze zdjęcia. Jej osiągnięcie przełamało wieloletnią dominację mężczyzn w tej dziedzinie – wcześniej w historii tej kategorii nominowane były zaledwie trzy kobiety: Rachel Morrison za film „Mudbound” (2018), Ari Wegner za „The Power of the Dog” (2021) oraz Mandy Walker za „Elvisa” (2022). Arkapaw, mająca filipińskie i kreolskie korzenie, rywalizowała w tym roku m.in. z Adolpho Veloso za „Sny o pociągach” i Michaelem Baumanem za „Jedną bitwę po drugiej”. Jej zwycięstwo uznano za przełomowy moment dla reprezentacji kobiet w jednym z najbardziej zmaskulinizowanych obszarów branży filmowej. Co ciekawe – Arkapaw współpracowała już z Ryanem Cooglerem, reżyserem „Grzeszników” przy jego poprzednim filmie – hitowej „Czarnej panterze”. Widać, że ta współpraca się opłaciła i że zapotrzebowanie na kino, które w nieoczywisty sposób opowiada o rasizmie, ani trochę nie gaśnie.

Ex aequo

W dziejach Oscarów zdarzały się sytuacje, w których w jednej kategorii przyznano dwie statuetki. Dochodzi do tego wtedy, gdy dwóch nominowanych otrzyma dokładnie taką samą liczbę głosów członków Akademii, co skutkuje ogłoszeniem remisu i przyznaniem nagrody obu zwycięzcom. Jednym z najbardziej znanych przykładów jest gala w 1969 roku, kiedy w kategorii najlepszej aktorki ex aequo zwyciężyły Barbra Streisand za rolę w filmie „Zabawna Dziewczyna” oraz Katharine Hepburn za udział „Lwie w zimie”. Choć takie remisy zdarzają się bardzo rzadko, regulamin nagród przewiduje taką możliwość i w przypadku identycznej liczby głosów obie nominowane osoby lub produkcje są uznawane za równorzędnych laureatów. Podobna sytuacja miała miejsce także podczas tegorocznej gali: w kategorii najlepszego krótkometrażowego filmu aktorskiego zwyciężyły ex aequo „Śpiewacy” oraz „Dwie osoby wymieniające się śliną”. Ta decyzja może być dziełem przypadku albo sygnałem, że różnorodność filmowych i eksperymentalność form zwraca uwagę Akademii, jak i całej branży.